Niedawno przeprowadzone badanie PITNUTS 20241Główne wyniki badania „Kompleksowa ocena sposobu żywienia dzieci w wieku od 5. m. ż. do 6. r. ż. badanie przekrojowe, ogólnopolskie 2024 rok – PITNUTS 2024” prezentowane podczas konferencji prasowej 10 kwietnia 2025 pokazały, że niedobory błonnika dotyczą ponad 60% małych dzieci w Polsce, co może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia Twojego dwu- lub trzylatka. Zobacz, jak proste zmiany w diecie zapobiegną problemom i uzupełnią brak błonnika u malucha.
Cichy wróg, czyli skutki niedoborów błonnika u dzieci
Niedobory błonnika w diecie dziecka mają poważne konsekwencje, wykraczające poza codzienne dolegliwości. Brak błonnika utrudnia prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego, prowadząc do przewlekłych zaparć2Rychlik, Ewy, et al. „Normy żywienia dla populacji Polski.” Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH–Państwowy Instytut Badawczy, 2024., co może być przyczyną problemów z odpieluchowaniem. Ponadto, mało błonnika w diecie wpływa na pogorszenie się jakości mikrobioty jelitowej, co ma wpływ na obniżenie odporności dziecka.3Kościej, Anna, Urszula Skotnicka-Graca, and Iwona Ozga. „Rola wybranych czynników żywieniowych w kształtowaniu odporności dzieci.” Probl Hig Epidemiol 98.2 (2017): 110-117. Warto pamiętać, że mikroorganizmy w jelitach wspomagają też produkcję witamin, m.in. biotyny i witaminy K4Bienkiewicz, Maciej, Ewa Bator, and Monika Bronkowska. „Błonnik pokarmowy i jego znaczenie w profilaktyce zdrowotnej.” Probl Hig Epidemiol 96.1 (2015): 57-63.. Nawyki żywieniowe ukształtowane w dzieciństwie rzutują na całe życie. Dzieci z niskim spożyciem błonnika w przyszłości mogą być bardziej narażone na otyłość, cukrzycę typu 2 oraz choroby serca.
Warto więc już dziś zadbać o dietę wysokobłonnikową swojego dziecka, aby uchronić je przed poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi.
Skąd mam wiedzieć, że mojemu dziecku brakuje błonnika?
Sygnałem alarmowym wskazującym na niedobory błonnika u dziecka są zaparcia. Zwróć uwagę na objawy takie jak: mniej niż dwa wypróżnienia tygodniowo, bolesne lub zbite stolce oraz stolce o dużej objętości5Kuśmierek, Magdalena, et al. „Analiza diety stosowanej u dzieci z czynnościowym zaparciem stolca.” Pediatria Polska 92.1 (2017): 50-57.. Jeśli te problemy powtarzają się przez miesiąc, skonsultuj się z pediatrą. Przy stwierdzeniu niedoborów błonnika u dziecka przydatna może się okazać konsultacja z dietetykiem dziecięcym.
Jak uzupełnić niedobory błonnik w diecie małego człowieka?
Wprowadzenie diety wysokobłonnikowej to klucz do eliminowania niedoborów błonnika, ale wymaga sprytnych rozwiązań, zwłaszcza u niejadków i dzieci z nietolerancjami. Skup się na łatwo dostępnych źródłach: pełnoziarniste makarony i pieczywo (graham, żytnie), kasze gruboziarniste (brązowy ryż, kasza gryczana, pęczak, płatki owsiane. Możesz też wzbogacić posiłki, dodając otręby pszenne (są niezwykle bogate w błonnik!) lub nasiona i pestki (np. siemię lniane), które włączysz do koktajli, jogurtów czy zup. Pamiętaj też o warzywach i owocach ze skórką (np. jabłko, gruszka) oraz owocach jagodowych, które są zasobne w błonnik. Włączając nasiona roślin strączkowych do diety, dodatkowo wzbogacasz posiłki o znaczną ilość błonnika pokarmowego. Warto też zwrócić uwagę na żywność dla małych dzieci ze wskazaniem wieku na opakowaniu. Produkty dedykowane małym dzieciom stanowią bezpieczny, a przy tym także łatwy i wygodny sposób na uzupełnienie diety m.in. w błonnik.
Co równie ważne, by błonnik pokarmowy mógł prawidłowo działać, kluczowe jest odpowiednie nawodnienie organizmu dziecka. Pamiętaj, że mleko, które wciąż jest ważnym elementem diety malucha, jest również źródłem wody, przyczyniając się do prawidłowego nawodnienia. Dobrym rozwiązaniem może być mleko typu Junior. Mleko to jest bogate w błonnik pokarmowy w postaci prebiotyków, które wspierają rozwój korzystnej mikrobioty jelitowej. Brak błonnika w połączeniu z małą ilością płynów prowadzi do utrwalonych zaparć6Kuśmierek, Magdalena, et al. „Analiza diety stosowanej u dzieci z czynnościowym zaparciem stolca.” Pediatria Polska 92.1 (2017): 50-57..