Od czego wysypka u dziecka?

nowość
Rodzic z dzieckiem

Wysypka u dziecka to częsta dolegliwość. Według danych u ok. 90% dzieci w wieku niemowlęcym obserwujemy zmiany skórne, z czego znaczną część stanowią wysypki 1. Na szczęście większość z nich jest łagodna i wymaga jedynie obserwacji albo intensywnej pielęgnacji. Niektóre zmiany będą wymagały bardziej intensywnego leczenia.

Wysypki u dzieci mogą różnie wyglądać i pojawiać się w różnych miejscach ciała. Wysypka jest objawem, a przyczyn jej występowania jest wiele. Możemy wymienić wysypki związane ze zmianami adaptacyjnymi noworodka, wysypkę z przegrzania, wysypkę alergiczną a także związaną z chorobami infekcyjnymi.

 

Rodzaje wysypek u dzieci i ich częste przyczyny.

Wysypki możemy dzielić biorąc pod uwagę ich miejsce występowania: na twarzy, na szyi, brzuchu, plecach, dłoniach, nogach bądź obejmujące całe ciało.

Najczęściej jednak spotykamy podział związany z wyglądem wysypki 2.

 

 

Wysypka plamista

Najczęściej obserwujemy różnej wielkości plamki, zabarwione na czerwono lub różowo. Nie jest ona wyczuwalna dotykiem i zwykle spotykamy ją w chorobach wirusowych jak różyczka, rumień zakaźny czy rumień nagły (https://1000dni.pl/1-rok-zycia/rumien-nagly-jak-radzic-sobie-z-trzydniowka-u). Wysypki plamiste ogólnie nie są swędzące, mogą występować na różnych częściach ciała i ustępują bez pozostawiania przebarwień.

Wysypka grudkowa

Składa się z licznych grudek, czyli zmian wyniosłych, wyczuwalnych dotykiem, ograniczonych do wielkości od 1 do 5 mm. Wysypkę tego typu często obserwujemy u niemowląt. Taki charakter mogą mieć m.in. prosaki, czyli białawo-żółtawe grudki występujące na nosie, czole i policzkach noworodków, ustępują samoistnie w ciągu kilku tygodni. U najmłodszych dzieci często spotykamy potówki, które również mają charakter grudek, podobnie jak niektóre zmiany w trądziku niemowlęcym. Zmiany grudkowe na zaczerwienionej skórze są charakterystyczne dla atopowego zapalenia skóry.

Wysypka grudkowo-plamista

Jak sama nazwa sugeruje występują w niej jednocześnie zmiany grudkowe i plamiste. Taka wsypka również może towarzyszyć chorobom wirusowym jak odra, różyczka czy zakażeniom enterowirusowym jak choroba dłoni, stóp i ust, powszechnie znana jako „bostonka”.

Wysypka pęcherzykowa

Jest dość charakterystyczna chorób wirusowych takich jak ospa wietrzna czy opryszczka. Objawia się licznymi zmianami wypełnionymi przejrzystym płynem. Malutkie pęcherzyki u ogólnie zdrowego dziecka mogą być także bardziej nasilonymi potówkami.

Wysypka pokrzywkowa

Typowe dla tej wysypki są liczne wypukłe wzniesienia na skórze, tzw. bąble pokrzywkowe, które mają różny kształt i wynikają z obrzęku skóry. Pokrzywka jest reakcją alergiczną na pokarm czy leki. Najczęściej występuje w ciągu kilkunastu minut do kilku godzin po spożyciu przez maluszka uczulającego pokarmu bądź leku. Jest to wysypka swędząca, najczęściej rozległa na całym ciele.

 

Wysypka pokarmowa, czyli jak uczulają pokarmy

Jednym z najczęściej występujących objawów alergii na pokarmy są różnego rodzaju zmiany skórne. Wysypka pokarmowa u niemowlaka może różnie wyglądać w zależności od mechanizmu reakcji alergicznej 3
. Najczęściej mamy do czynienia z zaostrzeniem atopowego zapalenia skóry (AZS) oraz z wysypką pokrzywkową. Około 90% alergii wieku niemowlęcego to uczulenie na białka mleka krowiego, na drugim miejscu wymienia się białka jaja kurzego4. O tym co najczęściej uczula małe dzieci oraz jakie są  objawy uczulenia skóry możesz przeczytać w artykule https://1000dni.pl/0-6-miesiecy/najczestsze-alergeny-pokarmowe.

Zmiany o charakterze AZS najczęściej pojawiają się ok 3 m.ż., stan zapalny prowadzi do uszkodzenia bariery naskórkowej co objawia się nadmierną suchością i świądem. Na skórze pojawiają się liczne zaczerwienione miejsca, z grudkami a nawet nadżerkami. W okresie niemowlęcym zmiany występują głównie na policzkach, na tułowiu, na rączkach i nóżkach. Obecnie uważa się jednak, że AZS jest chorobą skóry, w której dochodzi do uszkodzenia bariery naskórkowej i wtórnie do alergizacji na różne pokarmy. Stąd niezmiernie ważna jest profilaktyka i częste natłuszczanie chorej, przesuszonej skóry, leczenie zmian oraz mycie rąk przez opiekunów (aby uniknąć dotyku cząstkami pokarmowymi, które mogły pozostać na dłoniach) 5.

Pokrzywka jak wyżej wspomniano po spożyciu uczulającego dziecko pokarmu pojawia się względnie szybko. Wysypce tej mogą towarzyszyć objawy ze strony innych układów jak wymioty czy świszczący oddech. Takie objawy wymagają pilnej konsultacji z lekarzem. Podstawowym postępowaniem będzie zastosowanie odpowiednich leków tzw. antyhistaminowych 6.

 

Wysypka u niemowlaka przy wyłącznym karmieniu piersią

Wysypka może wystąpić u niemowlęcia niezależnie od sposobu karmienia. U dzieci karmionych piersią również często mamy do czynienia z wysypkami skórnymi. Wynika to z faktu, że skóra niemowlęcia znacznie różni się od skóry człowieka dorosłego. Ma ona cieńsze warstwy, niedojrzałe gruczoły (łojowe, potowe), liczne i szerokie naczynia krwionośne, a także bardziej neutralne pH. Te i wiele innych różnic wpływa na niedoskonałość funkcji skóry, a także na większą skłonność do chorób infekcyjnych. U niemowlęcia ważna będzie odpowiednia pielęgnacja, stosowanie odpowiednich emolientów oraz w razie potrzeby zaleconego leczenia 7. Jeżeli dziecko rozwija atopowe zapalenie skóry nie stanowi to przeciwwskazania do karmienia piersią.

 

Dieta a alergia

Jak wygląda żywienie dziecka podczas alergii? Lekarz może rozważyć zastosowanie dla mamy karmiącej diety bezmlecznej (wykluczającej mleko i produkty mleczne), albo z wyłączeniem innych alergenów (https://1000dni.pl/0-6-miesiecy/alergia-pokarmowa-u-dziecka-karmionego-piersia) jeśli u dziecka podejrzewa się czy zdiagnozowało się alergię na pokarm. Pokarmy, które są silnymi alergenami jak jajo, gluten, orzechy arachidowe należy wprowadzać na takich samych zasadach jak pozostałe, jednak zawsze bacznie obserwując reakcję dziecka by móc zaobserwować ewentualne objawy nadwrażliwości.  Jeśli jednak u dziecka potwierdzono alergię na dany produkt niezbędne jest by zarówno mama karmiąca (jeśli niemowlę pije mleko matki) jak również dziecko na etapie rozszerzania diety unikało produktów, które uczulają dziecko. Wszelkie próby ponownego wprowadzenia, czyli tzw. prowokacja, powinna być ustalona z pediatrą bądź alergologiem na wizycie.

U dzieci z alergią na białko mleka krowiego, które z różnych powodów nie mogą być karmione piersią konieczne może być zastosowanie specjalistycznych mieszanek opartych na hydrolizatach. To preparaty, w których białko jest „pocięte” na mniejsze składniki, które pozbawione są takiego potencjału alergizującego jak całe białka mleka.

Wysypki u najmłodszych dzieci bywają niekiedy wyzwaniem, ale na szczęście z większości z nich maluszki wyrastają.

Przypisy Rozwiń
  • 1. Maćkowska A., Narbutt J., Lesiak A. Najczęstsze choroby dermatologiczne u noworodków i niemowląt. St Med. Pediatria 2022;19:339-343
  • 2. Figlerowicz M., Służewski W. i in. Choroby przebiegające z wysypką u dzieci – diagnostyka różnicowa. St Med. Pediatria 2018;15:812-818
  • 3. Błażowski Ł., Kurzawa R., Alergia na białka mleka krowiego–teoria i praktyka. Część I. Obraz kliniczny i zasady rozpoznawania Część II. St Med. Pediatria 2017;14:695-712
  • 4. Krauze A. Alergia na pokarm. Forum Ped Prakt 2016;9
  • 5. Kuchciak-Brancewicz M. Dermatologia okresu niemowlęcego. Choroby najczęstsze i wybrane. Wyd. 2021
  • 6. Krogulska A. Pokrzywka u dzieci i młodzieży – kompendium dla pediatrów i lekarzy POZ. St Med. Pediatria 2017;14:754-767
  • 7. Martin PE, et al. Which infants with eczema are at risk for food allergy? Results from a population-based cohort. Clin Exp Allergy. 2015;45(1):255-264
Chcesz regularnie otrzymywać porady dopasowane do wieku Twojego maluszka? Zapisz się do naszego newslettera!
Chcesz regularnie otrzymywać
porady dopasowane do wieku
Twojego maluszka?
Zapisz się do naszego newslettera!

Obowiązek informacyjny cookies:

W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie w ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies. Pliki cookies umożliwiają nam zbieranie anonimowych danych statystycznych w celu usprawnienia działania witryny, a po uzyskaniu Twojej zgody, umożliwiają nam dokonywanie pomiarów i analiz korzystania z witryny (analityczne pliki cookie), dostosowywanie witryny do Twoich zainteresowań (personalizujące pliki cookie) oraz przedstawianie odpowiednich dla Ciebie informacji oraz reklam (pliki cookie do targetowania), w tym w ramach newslettera, powiadomień webpush, usługi retargetingu a także w celu oceny niektórych informacji o Tobie w ramach zautomatyzowanego przetwarzania danych osobowych (w tym profilowanie).

Jeżeli chcesz zmodyfikować lub odwołać zgodę na zapisywanie plików cookies, możesz zrobić to w poniższej zakładce „Dostosuj ustawienia prywatności”, a także w ustawieniach przeglądarki.

W zakresie, w jakim pliki cookies będą zawierać Twoje dane osobowe, podstawą ich przetwarzania jest uzasadniony interes administratora danych (Fundacja Nutricia z siedzibą w Warszawie) - jakim jest potrzeba zapewnienia najwyższej jakości treści prezentowanych przez Fundacja Nutricia poprzez ich dostosowanie do preferencji użytkowników oraz marketing usług Fundacja Nutricia i jej partnerów Google LLC Heureka Huge Idea Sp. z o.o. Freshmail Sp. z o.o. Berry Fish Limited Poczta Polska TNT .

W każdej chwili możesz skontaktować się z nami - biuro@fundacjanutricia.pl lub dowiedzieć się więcej o naszej Polityce Prywatności i Cookies.