Powrót

Co wiesz o buncie dwulatka i trzylatka? Czy rzeczywiście istnieją?

 

Czy Twój dwulatek stał się ostatnio marudny, często się złości i chce robić wszystko tylko po swojemu? Nie oznacza to, że z dzieckiem dzieje się coś złego bądź brakuje Ci kompetencji wychowawczych, po prostu wkracza ono w okres zwany buntem dwulatka. Nie ma się czym martwić, trzeba po prostu uzbroić się w cierpliwość i to przetrwać!

Czy bunt dwulatka to mit?

Bunt dwulatka, czyli potoczna nazwa kryzysu rozwojowego przypadającego na około drugi rok życia dziecka, to naturalny, a wręcz pożądany okres w życiu, wynikający z intensywnego dojrzewania dziecka – jego układu nerwowego, sfery poznawczej i emocjonalnej1. W tym okresie dziecko zaczyna dostrzegać swoją odrębność, uczy się wyrażać swoje zdanie, by później, za kilkanaście lat stać się samodzielnym człowiekiem. Jest to okres przeżywania skrajnych emocji, co w połączeniu z jeszcze nie do końca rozwiniętą umiejętnością ich kontrolowania prowadzi do częstych i zaskakujących rodziców wybuchów złości2.

Zmiany te często bywają przytłaczające dla dorosłych, dlatego okres ten nazywany jest właśnie „buntem”. Rodzice często są bezradni wobec skrajnych i gwałtownych reakcji swojego dziecka i nie wiedzą, jak sobie z nimi radzić. Często jednak samo zdobycie wiedzy na temat struktury i podłoża tych zachowań oraz zapoznanie się ze zmianami rozwojowymi zachodzącymi u dziecka (https://1000dni.pl/2-rok-zycia/umiejetnosci-dziecka-ktore-ukonczylo-2-rok-zycia) może niejednemu rodzicowi oszczędzić konieczności korzystania z porady psychologa.

Najczęstsze emocjonalne zmiany, jakie zauważysz w zachowaniu dwulatka

Rozwój każdego dziecka jest kwestią indywidualną, każdy maluch rozwija się inaczej. Mimo wszystko można jednak wyodrębnić kilka charakterystycznych „objawów” buntu: Po pierwsze, dziecko zaczyna zauważać swoją odrębność, co w połączeniu ze skłonnością do dominacji, charakterystyczną dla tego okresu powoduje, iż chce sam podejmować wszystkie decyzje i wydawać rozkazy. Hasło „Ja sam!” rodzice dwulatków mogą słyszeć nawet codziennie3. Jeżeli maluch zdecyduje, że bajkę ma przeczytać mama, to kategorycznie zaprotestuje jeżeli zacznie to robić tata. Proste czynności, takie jak jedzenie czy ubieranie się potrafią nieskończenie rozciągać się w czasie, ponieważ dziecko chce samodzielnie wybrać wszystkie ubrania. Warto dobrze rozumieć potrzeby swoich pociech, bo wtedy można zapobiegać niepotrzebnym wybuchom3. Czasami wystarczy uprzedzić te potrzeby i zawczasu dać możliwość samodzielnego zdecydowania, np. od razu zapytać, czy chce włożyć żółtą czy zieloną koszulkę. 

Po drugie, dziecko nie potrafi poczekać, czy ustąpić – chce czegoś dokładnie wtedy, kiedy chce3. Dwulatek wpadający w histerię w sklepie, bo nie może dostać jakiejś zabawki to wręcz klasyczny przykład na zachowanie dziecka w tym wieku. 

Bunt dwulatka to również okres gwałtownych emocji i skrajnych reakcji3 – dziecko potrafi zażądać powrotu do domu z placu zabaw, a w domu zacząć płakać, że wróciło do domu. Dwulatek wpadający w straszną rozpacz z błahego powodu, np. bo mama nie pozwoliła mu wsadzić sobie do buzi klocków, który kilka minut później jest już roześmiany to właśnie objaw skrajności reakcji.

Każde dziecko przechodzi okres buntu w inny sposób, nie można wyznaczyć jego sztywnych granic – ile trwa, kiedy się zaczyna. Mówi się jednak, że ten etap rozwoju przypada mniej więcej około 30 miesiąca życia, a jego przebieg zależy od wielu czynników, jak temperament czy osobowość dziecka3.

Bunt dwulatka a jedzenie4

Małe dziecko wykazuje potrzebę samodzielnej aktywności, także przy jedzeniu. Często też przejawia zachowania charakterystyczne dla naturalnego w tym okresie rozwojowym etapu przekory i negatywizmu (słynne „nie bo nie”). Odczucia dziecka związane z rozpoznaniem nowego smaku i jego akceptacja nie dokonują się automatycznie. Zdarza się, że np. dwulatek odrzuca proponowaną potrawę z uwagi na „inne” niż dotychczas doznania smakowe - złości się i wypluwa jedzenie. Część rodziców w takiej sytuacji wycofuje się z podawania nowej potrawy. Tymczasem najlepszym rozwiązaniem jest stopniowe oswajanie dziecka z nowym smakiem oraz cierpliwe i konsekwentne zachęcanie go do spróbowania symbolicznej łyżeczki. Pozytywny efekt widoczny jest po kilkunastu próbach - dziecko zazwyczaj samo otwiera buzię przed następną porcją. 

Charakterystyczna dla tego etapu rozwojowego ciekawość poznawcza dziecka odnosi się także do sytuacji związanych z jedzeniem. Warto to wykorzystać! Małe dziecko nie tylko przygląda się podawanym mu przez rodziców różnym daniom, ale także dotyka ich i smakuje. Dlatego warto zachęcać do samodzielnego jedzenia i akceptować zachowania żywieniowe właściwe dla wieku, np. jedzenie rączkami, dotykanie jedzenia, brudzenie się itp.

Czy trzylatek również się buntuje?

Rozwój psychiczny dziecka składa się z etapów, w których okresy buntu wobec otoczenia, następują na zmianę z okresami współpracy i spokoju3. Dziecko po kryzysie rozwojowym drugiego roku życia dość szybko wkracza w etap zwany „buntem trzylatka”. Okres ten charakteryzuje się poczuciem braku bezpieczeństwa, wyrażanym wybuchami płaczu lub pretensjami do rodziców: „Już mnie nie kochasz”. Dalej występują skrajne reakcje emocjonalne, brak umiejętności ich kontrolowania oraz potrzeba autonomii - trzylatek chce być potrzebny i czuć się kompetentny. Coraz silniej zaczyna sobie zdawać sprawę z własnych preferencji. Emocjonalne skrajności w tym wieku zaczynają dotyczyć także relacji koleżeńskich – trzylatek potrafi na zmianę być odważny i bardzo nieśmiały. Dziecko w tym wieku zaczyna również przejawiać zazdrość, chciałoby aby cała uwaga była skupiana na nim3. W przeciwieństwie do poprzedniego okresu, w zachowaniu trzylatka zaczyna pojawiać się celowość, potrafi celowo zachować się dobrze lub źle, dlatego w tym wieku dzieci często uczą się, że można na siebie zwracać uwagę niepożądanym zachowaniem5.

 

Jak sobie radzić ze zmianami w zachowaniu dzieci?

Jak więc reagować na bunt 2 i 3 latka oraz jak przetrwać ten okres? Oto kilka porad jak przetrwać bunt dwulatka:

  • Pozwól na przeżywanie złości.  

W trakcie wybuchu zachowaj spokój – daj dziecku czas na uspokojenie, nazwij jego emocje i po prostu bądź w pobliżu. Nauczenie się przeżywania złości to czasochłonny proces, wymagający wsparcia osób dorosłych i ich wiedzy (link do agresji i histerii).

  • Zachowaj rytm dnia. 

Napady złości u dziecka często związane mogą być ze zmęczeniem czy właśnie zaburzeniem rytmu dnia. Małe dzieci potrzebują struktury i przewidywalności6. Jeżeli dziecko będzie wiedziało, że po kolacji jest czas na kąpiel, potem na czytanie bajki i spanie, to łatwiej będzie mu się temu poddać i wpaść w ten rytm, bez protestowania. Dzieci powinny mieć też jasno wyznaczone i granice, gdyż ich brak powoduje stres i niepokój7.

  • Pozwól mu na nieco samodzielności

Żeby zapewnić dziecku poczucie autonomii, warto pozwolić dziecku na podejmowanie odpowiednich do jego wieku decyzji (np. którą z dwóch zabawek chce się bawić)8. Potrzeba demonstrowania własnej woli przez dziecko to trudna próba dla otoczenia, ale pełni ważną rozwojowo funkcję, aby w przyszłości stało się ono niezależnym człowiekiem.

Przypisy Rozwiń
  • 1. Kaźmierczak A., Bunt Dwulatka. Jak Zrozumieć Dziecko w Okresie Kryzysu? PsychoLogo, 28 listopada 2018, psychologo.pl/bunt-dwulatka-cz1/
  • 2. Kaźmierczak A., Bunt Dwulatka. Jak Zrozumieć Dziecko w Okresie Kryzysu? PsychoLogo, 28 listopada 2018, psychologo.pl/bunt-dwulatka-cz1/
  • 3. a. b. c. d. e. f. g. Frances L. Ilg i wsp., Rozwój Psychiczny Dziecka: Od 0 Do 10 Lat., Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2018, s. 34–35
  • 4. Poradnik żywienia dziecka w wieku od 1. do 3. roku życia, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa 2013
  • 5. Wurst, Elżbieta. „Rozwój 3-latka”, poradnia3.krakow.pl/downloads/artykuly/39_rozwoj_ 3_latka.pdf
  • 6. Gołębiewska I., Terapia Schematów Dzieci i Młodzieży | Mądrzy Rodzice, madrzy-rodzice.pl/2017/08/terapia-schematow-dzieci-i-mlodziezy/
  • 7. Shanker S. i wsp., Self-Reg: Jak pomóc Dziecku (i Sobie) Nie dać się Stresowi i żyć pełnią możliwości, Grupa Wydawnicza Relacja - Mamania, 2016, s. 137
  • 8. Fidecka M., Bunt Dwulatka – 7 Sposobów Na Nieznośne Zachowanie Dziecka, Mamotoja.pl, 18 kwietnia 2018, mamotoja.pl/bunt-dwulatka-sposoby-na-bunt-dwulatka-objawy-buntu,dwulatek-artykul,7493,r1p1.html

Czy znalazłeś odpowiedź na swoje pytanie?
Jeśli nie zadaj pytanie ekspertowi.

Chcesz regularnie otrzymywać porady dopasowane do wieku Twojego maluszka? Zapisz się do naszego newslettera!
Chcesz regularnie otrzymywać
porady dopasowane do wieku
Twojego maluszka?
Zapisz się do naszego newslettera!

Obowiązek informacyjny cookies:

W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie w ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies. Pliki cookies umożliwiają nam zbieranie anonimowych danych statystycznych w celu usprawnienia działania witryny, a po uzyskaniu Twojej zgody, umożliwiają nam dokonywanie pomiarów i analiz korzystania z witryny (analityczne pliki cookie), dostosowywanie witryny do Twoich zainteresowań (personalizujące pliki cookie) oraz przedstawianie odpowiednich dla Ciebie informacji oraz reklam (pliki cookie do targetowania), w tym w ramach newslettera, powiadomień webpush, usługi retargetingu a także w celu oceny niektórych informacji o Tobie w ramach zautomatyzowanego przetwarzania danych osobowych (w tym profilowanie).

Jeżeli chcesz zmodyfikować lub odwołać zgodę na zapisywanie plików cookies, możesz zrobić to w poniższej zakładce „Dostosuj ustawienia prywatności”, a także w ustawieniach przeglądarki.

W zakresie, w jakim pliki cookies będą zawierać Twoje dane osobowe, podstawą ich przetwarzania jest uzasadniony interes administratora danych (Fundacja Nutricia z siedzibą w Warszawie) - jakim jest potrzeba zapewnienia najwyższej jakości treści prezentowanych przez Fundacja Nutricia poprzez ich dostosowanie do preferencji użytkowników oraz marketing usług Fundacja Nutricia i jej partnerów Google LLC Heureka Huge Idea Sp. z o.o. Freshmail Sp. z o.o. Berry Fish Limited Poczta Polska TNT .

W każdej chwili możesz skontaktować się z nami - biuro@fundacjanutricia.pl lub dowiedzieć się więcej o naszej Polityce Prywatności i Cookies.