Objawy ciąży: jak możesz rozpoznać pierwsze oznaki?

Kobieta z testem ciążowym sprawdza pierwsze objawy ciąży

 

Jakie są pierwsze objawy ciąży? Czy brak miesiączki to wystarczająca przesłanka, a może potrzebne są dodatkowe oznaki ciąży, takie jak zawroty głowy, nudności, ból brzucha i plamienia implantacyjne? Oto przewodnik po pierwszych objawach ciąży, dzięki któremu dowiesz się, kiedy zaczyna się każdy z nich, jak przebiega i wygląda. Dowiesz się z niego również, kiedy dana oznaka ciąży może wymagać konsultacji lekarskiej.

 

Pierwsze objawy ciąży

Początek ciąży u każdej kobiety przebiega inaczej, a jej pierwsze objawy są bardzo indywidualną kwestią. Zależy to od wielu czynników, stąd też oznaki ciąży mogą być bardzo różne. Nie każda kobieta zauważy u siebie te same oznaki. Mało tego, druga ciąża może dać zupełnie inne objawy, niż dawała pierwsza. Za początek ciąży uznaje się pierwszy dzień ostatniej miesiączki i na tej podstawie liczy się tygodnie ciąży i szacuje termin porodu 1. Do zapłodnienia dochodzi w rzeczywistości około dwóch tygodni wcześniej. Do wczesnych objawów ciąży zalicza się m.in. poranne lub wieczorne nudności, omdlenia, zawroty głowy, zgagę, zaparcia, częstomocz, wzrost temperatury, senność, tkliwe i bolące piersi i oczywiście zatrzymanie miesiączki.

Brak lub opóźnienie okresu

Brak miesiączki czyli „brak okresu” bardzo często kojarzony jest z ciążą. Należy jednak mieć świadomość, że przyczyny braku miesiączki mogą być bardzo różne. Zatrzymanie miesiączki jest dość częstym zjawiskiem o kobiet bardzo aktywnych fizycznie, natomiast zaburzeń miesiączkowania związanych z wysiłkiem można doszukiwać się dopiero po wykluczeniu innych schorzeń 2. Zatrzymanie miesiączki powodowane dużymi obciążeniami treningowymi, dietą i silnym stresem można traktować jako rodzaj adaptacji organizmu kobiety do warunków niesprzyjających dla ciąży.3.

Gdy kobieta stwierdzi: „nie mam okresu”, w pierwszej kolejności powinna potwierdzić lub wykluczyć ciążę. Pewniejszym sposobem na taką weryfikację jest zamiast testu ciążowego zrobienie testu hormonu beta-hCG (ludzka gonadotropina kosmówkowa) z krwi, wytwarzanego przez łożysko4. Test ten da nam jednoznaczną odpowiedź na pytanie „czy jestem w ciąży?” 5. Opóźniające się krwawienie to czasem objaw stresu, ciężkiej pracy fizycznej, podróży wakacyjnej. Może mieć jednak również związek z zaburzeniami hormonalnymi. Wówczas niezbędna będzie konsultacja z ginekologiem lub ginekologiem endokrynologiem.

Ból podbrzusza

W fizjologiczny przebieg ciąży nie są na ogół wpisane dolegliwości bólowe, a gdy się pojawiają, należy skonsultować to z ginekologiem. Ból brzucha na początku ciąży może oznaczać rozrost macicy 6. Pod koniec 8. tygodnia ciąży zarodek ma 11 milimetrów, wystarczy tydzień, by miał już o połowę więcej! 7 Macica dostosowuje się do szybko rosnącego nowego lokatora. Ból podbrzusza może być jednak również sygnałem zagrażającego poronienia 8 (w drugiej połowie ciąży może być objawem zagrażającego porodu przedwczesnego) 9. Nie bagatelizujmy zatem takich objawów i skonsultujmy je z lekarzem! Bóle brzucha w pierwszych tygodniach ciąży mogą również oznaczać infekcję układu moczowo-płciowego, które są dość częstym zjawiskiem u ciężarnych 10. Zakażenie układu moczowego u kobiety ciężarnej należy leczyć, gdyż może prowadzić do problemów, takich jak przedwczesny poród lub mała masa ciała noworodka, Konieczne będzie wykonanie badania moczu, posiewu moczu, a niekiedy również badań krwi lub USG 11. Warto w ramach profilaktyki pić odpowiednią ilość płynów czyli w przypadku ciężarnych przynajmniej 2,3 litra dziennie12.

Plamienie implantacyjne

Zagnieżdżenie zarodka w macicy może czasem oznaczać pojawienie się plamienia implantacyjnego (występuje ono zazwyczaj około tygodnia po zapłodnieniu) 13. Kobiety często pytają o to, ile dni trwa plamienie implantacyjne. Bywa ono często mylone z miesiączką, ponieważ występuje mniej więcej w tym samym momencie, w którym kobieta zazwyczaj się jej spodziewa. Krwawienie w pierwszym trymestrze występuje u co czwartej kobiety i jest zazwyczaj mniej obfite14. Zaleca się ograniczyć w tym czasie aktywność fizyczną i seksualną.

Jeżeli plamienie w ciąży jest skąpe i nie towarzyszy mu żaden inny niepokojący objaw lub objawy, istnieje niewielkie prawdopodobieństwo, że dzieje się coś złego. Jeżeli jednak sytuacja budzi obawy należy niezwłocznie udać się do lekarza w celu wykluczenia poronienia lub ciąży pozamacicznej 15.

Śluz na początku ciąży

Zmiany hormonalne zachodzące u ciężarnej kobiety powodują, że zmienia się też ilość wydzieliny z pochwy. Jest to zjawiskiem absolutnie naturalnym, chroni przed wniknięciem drobnoustrojów 16. Jak wygląda śluz w ciąży? Śluz na początku ciąży powinien mieć kolor białawy lub lekko żółty17. Zwiększenie się ilości śluzu to efekt większej niż zwykle produkcji estrogenów oraz wzmożonego przepływu krwi w okolicy narządów rodnych 18.

Jeżeli śluz ma inną niż zazwyczaj konsystencję, zapach lub kolor, należy udać się do lekarza. Objawy te mogą oznaczać infekcję dróg rodnych, a gdy nie są leczone, mogą zagrażać również dziecku 19. Jeżeli śluz w ciąży nabierze brunatnej barwy lub będzie zawierał krew, należy skonsultować się z ginekologiem prowadzącym ciążę. Mogą to być oznaki nieprawidłowości w rozwoju płodu lub w obrębie łożyska20.

Wymioty, mdłości

Wymioty w ciąży to bardzo powszechne zjawisko - występują one u nawet czterech na pięć ciężarnych 21! Nudności i wymioty pojawiają się w pierwszym trymestrze ciąży. Początek dolegliwości przypada zazwyczaj między czwartym a szóstym tygodniem ciąży, ale może wystąpić nawet 2 tygodnie po ostatniej miesiączce, a ich największe nasilenie odnotowuje się około ósmego tygodnia, a trwają nawet do czwartego tygodnia 22. Okazuje się, że swoistym „remedium” na szereg dolegliwości pierwszego trymestru, w tym na nudności, wymioty, zaparcia, czy suchość skóry może być… woda 23! Prawidłowe nawodnienie organizmu może znacznie ograniczyć powyższe objawy. W ciąży zaleca się pić około 2,3 litra płynów dziennie 24. Najlepsza dla ciężarnych jest woda i powinna ona stanowić większość wypijanych płynów.

Jakie są przyczyny nudności? Mechanizm jest skomplikowany, a głównym winowajcą są tutaj hormony ciążowe, a dokładniej ich wysoki poziom we krwi25. Choć nudności można zatem traktować jako oznakę zdrowej ciąży, przyszłe mamy zrobią wiele, by zredukować częste mdłości. Oprócz picia dużej ilości płynów, istnieje wiele innych metod na ograniczenie nudności w ciąży, można przeczytać o nich tutaj.

Senność, zawroty głowy i ciągłe zmęczenie

Ciągłe zmęczenie i senność to naturalne zjawisko podczas ciąży26. Zaczyna się mniej więcej około ósmego tygodnia ciąży. Kobieta zaczyna odczuwać zmęczenie i często towarzyszy jej uczucie senności i znużenia 27. Przyczyny senności i zmęczenia są bardzo proste przyszła mama dużą część energii i składników odżywczych dzieli między siebie a niezwykle szybko i dynamicznie rozwijające się w jej macicy dziecko. Do tego dochodzą zmiany neurohormonalne, które powodują labilność nastroju, często pojawia się rozdrażnienie, niepokój oraz poczucie niepewności w nowej roli, jaką jest bycie mamą28. W tym okresie często pojawia się również senność oraz apatia.

Osłabienie w ciąży znika na początku drugiego trymestru 29. Przyszła mama nabiera nowych sił, a w miejsce nudności i senności pojawiają się pokłady jakże upragnionej energii. Do tego powraca większa równowaga psychiczna i chęć do działania30.

Zgaga

Gdy macica się powiększa, zaczyna się „rozpychać”, powodując przy okazji zmianę położenia żołądka i jelit. Niestety ma to wpływ na zmniejszenie czynności motorycznej żołądka, zmniejszenie kwasowości soku żołądkowego oraz osłabienie perystaltyki jelit 31. Powszechnym zjawiskiem jest również zgaga w ciąży, czyli uczucie przykrego pieczenia za mostkiem23. To efekt zmniejszenia się wydolności dolnego zwieracza przełyku, pod koniec trzeciego trymestru dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego może występować nawet u 85 proc. ciężarnych 32.

Wiele kobiet zastanawia się, jak pozbyć się zgagi w ciąży, praktyczne porady znajdują się w tym artykulePozostałe objawy ciąży: podwyższona temperatura, częstomocz, zachcianki pokarmowe, ból sutków, nadwrażliwość na zapachy.

Podwyższona temperatura w ciąży to dość powszechne zjawisko 33. To wynik działania progesteronu, większego przepływu krwi i zwiększonego metabolizmu, temperatura ciała kobiet w ciąży jest najwyższa w pierwszym trymestrze 34. Częste oddawanie moczu w ciąży to również częsta przypadłość 35. Częstomocz pojawia się około szóstego lub ósmego tygodnia po zapłodnieniu. Zazwyczaj jest on spowodowany poziomem hormonów, ale należy mieć na uwadze, że czasem może być oznaką infekcji dróg moczowych, cukrzycy lub nadużywania leków moczopędnych 36. Innym sygnałem mogącym sugerować ciążę jest powiększenie się piersi37. Jednak chwilę przed tym jest jeszcze jeden sygnał - ból sutków w ciąży, który pojawia się około czwartego tygodnia. Pod wpływem hormonów w gruczołach sutkowych zachodzą zmiany, które przygotowują piersi do laktacji – zwiększa się liczba kanalików oraz pęcherzyków gruczołowych. Wrażliwe piersi, które zaczynają się powiększać to mniej więcej piąty tydzień ciąży. Słynne zachcianki w ciąży to trudny temat. Kapusta kiszona w ciąży brzmi niegroźnie jako zachcianka i może uzupełnić dietę przyszłej mamy m.in. w witaminę C 38. W ciąży pojawiają się jednak kulinarne fanaberie, których należy unikać. Mowa o tych niezdrowych zachciankach. Organizm przyszłej mamy czeka ogromny wysiłek związany z intensywnym wzrostem płodu, porodem i karmieniem piersią. Dieta powinna być zatem bogata w białka, węglowodany złożone, dobrej jakości tłuszcze, witaminy i składniki mineralne (należy zwracać uwagę na odpowiednie proporcje tych składników)23. Zaleca się spożywanie pięciu posiłków dziennie i unikanie podjadania. Więcej na ten temat tu.

Ciąża pozamaciczna

Jakie są objawy ciąży pozamacicznej? Czy jednostronny ból brzucha ewidentnie na to wskazuje? Ciąża pozamaciczna to ciąża zlokalizowana poza jamą macicy, która najczęściej kończy się poronieniem 39. W początkowym okresie przebieg ciąży pozamacicznej jest bezobjawowy. W dalszej kolejności mogą pojawić się jednostronne bóle brzucha, krwawienie, ból w górnej części ramienia a w dalszej kolejności nasilające się bóle powodują pojawienie się objawów ogólnych, takich jak przyspieszona akcja serca, bladość, czy poty 40. Są to objawy rozwijającego się wstrząsu. Gdy nastąpi zatrzymanie miesiączki, test ciążowy dął pozytywny wynik, a w badaniu USG nie uwidoczniono prawidłowo rozwijającej się ciąży wewnątrz jamy macicy, można podejrzewać ciążę pozamaciczną 41. Kluczowa dla zdrowia matki jest wczesna diagnoza 42

 *Pamiętaj, objawy ciąży mogą różne u każdej kobiety.

Jesteś w ciąży? Kalkulator miary i wagi płodu pomoże sprawdzić, ile w danym tygodniu mierzy i waży Twoje dziecko.

buttonybutton_3.png

Przypisy Rozwiń
  • 1. Andersen S. i wsp., Birth defects after early pregnancy use of antithyroid drugs: a Danish nationwide study. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 2013, 98.11: 4373-4381.
  • 2. De Souza M., Toombs R., Amenorrhea associated with the female athlete triad: etiology, diagnosis, and treatment. In: Amenorrhea. Humana Press, Totowa, NJ, 2010. p. 101-125. 
  • 3. Fourman L I wsp., Neuroendocrine causes of amenorrhea—an update. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 2015, 100.3: 812-824.
  • 4. Zasad J., Ciąża, poród i połóg. Ateneum Family Science Review, 2013, 13.
  • 5. J. Kempiak, Rozpoznawanie ciąży, [w:] Położnictwo i ginekologia. Repetytorium, red. H. Bręborowicz, PZWL, Warszawa 2010, s. 95-96
  • 6. Edmonds K. (ed.). Dewhurst's textbook of obstetrics and gynaecology. John Wiley & Sons, 2011.
  • 7. American College of Obstetricians and Gynecologists. Your Pregnancy and Childbirth Month to Month. 6th ed. Washington, D.C.: American College of Obstetricians and Gynecologists; 2015.
  • 8. Verhagen J. i wsp.,  Accuracy of single progesterone test to predict early pregnancy outcome in women with pain or bleeding: meta-analysis of cohort studies. BMJ, 2012, 345: e6077.
  • 9. Lykke J. i wsp., First-trimester vaginal bleeding and complications later in pregnancy. Obstetrics & Gynecology, 2010, 115.5: 935-944. 
  • 10. Haider G. I wsp., Risk factors of urinary tract infection in pregnancy. JPMA, 2010, 60.3: 213.
  • 11. Dr n. med. Robert Drabczyk, Zakażenie układu moczowego w ciąży, https://ciaza.mp.pl/przebiegciazy/118965,zakazenie-ukladu-moczowego-w-ciazy [dostęp online: 08.05.2018]
  • 12. Jarosz M., Normy żywienia dla populacji polskiej, IŻŻ, Warszawa, 2017.
  • 13. Teklenburg G. i wsp., Natural selection of human embryos: decidualizing endometrial stromal cells serve as sensors of embryo quality upon implantation. PloS one, 2010, 5.4: e10258.
  • 14. Hjollund NH, Jensen TK, Bonde JP, et al. Spontaneous abortion and physical strain around implantation: a follow-up study of first-pregnancy planners. Epidemiology. 2000;11:18–23.
  • 15. Snell B.J., Assessment and management of bleeding in the first trimester of pregnancy. Journal of Midwifery & Women’s Health, 2009, 54.6: 483-491.
  • 16. Lichtenberg-Kokoszka E. i wsp., Ciąża czy stan błogosławiony?: Zagadnienie interdyscyplinarne. Oficyna Wydawnicza Impuls, 2011.
  • 17. Joseph Jordan; Albert Singer; Howard Jones; Mahmood Shafi, eds. (2006). The cervix (2nd ed.). Malden, Mass.: Blackwell. ISBN 9781444312751.
  • 18. Ulcova Z., Immunological and physicochemical properties of cervical ovulatory mucus. Journal of Reproductive Immunology, 2010, 86.2: 115-121.
  • 19. Haider G. I wsp., Risk factors of urinary tract infection in pregnancy. JPMA, 2010, 60.3: 213.
  • 20. Czajkowski K.,  Diagnostyka porodu przedwczesnego,„. Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia, 2009, 2.3: 165-168.
  • 21. Body C. I wsp., Gastrointestinal diseases in pregnancy: nausea, vomiting, hyperemesis gravidarum, gastroesophageal reflux disease, constipation, and diarrhea. Gastroenterology Clinics, 2016, 45.2: 267-283.
  • 22. Ding M. I wsp., The effectiveness and safety of ginger for pregnancy-induced nausea and vomiting: a systematic review. Women and Birth, 2013, 26.1: e26-e30.
  • 23. a. b. c. Poradnik żywienia dla kobiet w ciąży, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa 2013
  • 24. Jarosz M., Normy żywienia dla populacji polskiej, IŻŻ, Warszawa, 2017
  • 25. Ding M. I wsp., The effectiveness and safety of ginger for pregnancy-induced nausea and vomiting: a systematic review. Women and Birth, 2013, 26.1: e26-e30.
  • 26. Zasada J., Ciąża, poród i połóg. Ateneum Family Science Review, 2013, 13
  • 27. Connelly M. i wsp., Modifiable barriers to leisure-time physical activity during pregnancy: a qualitative study investigating first time mother’s views and experiences. BMC pregnancy and childbirth, 2015, 15.1: 100.
  • 28. Symon A., Dobb B., Maternal quality of life assessment: the feasibility of antenatal–postnatal follow‐up using the Mother‐Generated Index. Journal of reproductive and infant psychology, 2011, 29.2: 183-194.
  • 29. Lichtenberg-Kokoszka E. i wsp., Ciąża czy stan błogosławiony?: Zagadnienie interdyscyplinarne. Oficyna Wydawnicza Impuls, 2011.
  • 30. Lichtenberg-Kokoszka E. i wsp., Ciąża czy stan błogosławiony?: Zagadnienie interdyscyplinarne. Oficyna Wydawnicza Impuls, 2011.
  • 31. Tylec Osóbka E. i wsp., Podstawowe zasady postępowania w przebiegu chorób układu pokarmowego u kobiet w ciąży. Pediatria i Medycyna Rodzinna, 2012, 8.4: 315-323.
  • 32. Tylec Osóbka E. i wsp., Podstawowe zasady postępowania w przebiegu chorób układu pokarmowego u kobiet w ciąży. Pediatria i Medycyna Rodzinna, 2012, 8.4: 315-323
  • 33. Zasada J., Ciąża, poród i połóg. Ateneum Family Science Review, 2013, 13.
  • 34. Hartgill T.W. I wsp., Core body temperature and the thermoneutral zone: a longitudinal study of normal human pregnancy. Acta Physiologica, 2011, 201.4: 467-474.
  • 35. Balserak B. i wsp., Sleep disturbances and sleep-related disorders in pregnancy. In: Principles and Practice of Sleep Medicine: Fifth Edition. Elsevier Inc., 2010.
  • 36. Haider G. I wsp., Risk factors of urinary tract infection in pregnancy. JPMA, 2010, 60.3: 213.
  • 37. Nazik E. I wsp., Incidence of pregnancy‐related discomforts and management approaches to relieve them among pregnant women. Journal of clinical nursing, 2014, 23.11-12: 1736-1750.
  • 38. Jarosz M., Normy żywienia dla populacji polskiej, IŻŻ, Warszawa, 2017.
  • 39. Shae, J. L. V., et al. Current knowledge of the aetiology of human tubal ectopic pregnancy. Human Reproduction Update, 2010, 16.4: 432-444
  • 40. Sivalingam V. I wsp., Diagnosis and management of ectopic pregnancy. J Fam Plann Reprod Health Care. 2011 Oct; 37(4): 231–240.
  • 41. Snell B.J., Assessment and management of bleeding in the first trimester of pregnancy. Journal of Midwifery & Women’s Health, 2009, 54.6: 483-491.
  • 42. Snell B.J., Assessment and management of bleeding in the first trimester of pregnancy. Journal of Midwifery & Women’s Health, 2009, 54.6: 483-
Chcesz regularnie otrzymywać porady dopasowane do wieku Twojego maluszka? Zapisz się do naszego newslettera!
Chcesz regularnie otrzymywać
porady dopasowane do wieku
Twojego maluszka?
Zapisz się do naszego newslettera!

Obowiązek informacyjny cookies:

W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie w ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies. Pliki cookies umożliwiają nam zbieranie anonimowych danych statystycznych w celu usprawnienia działania witryny, a po uzyskaniu Twojej zgody, umożliwiają nam dokonywanie pomiarów i analiz korzystania z witryny (analityczne pliki cookie), dostosowywanie witryny do Twoich zainteresowań (personalizujące pliki cookie) oraz przedstawianie odpowiednich dla Ciebie informacji oraz reklam (pliki cookie do targetowania), w tym w ramach newslettera, powiadomień webpush, usługi retargetingu a także w celu oceny niektórych informacji o Tobie w ramach zautomatyzowanego przetwarzania danych osobowych (w tym profilowanie).

Jeżeli chcesz zmodyfikować lub odwołać zgodę na zapisywanie plików cookies, możesz zrobić to w poniższej zakładce „Dostosuj ustawienia prywatności”, a także w ustawieniach przeglądarki.

W zakresie, w jakim pliki cookies będą zawierać Twoje dane osobowe, podstawą ich przetwarzania jest uzasadniony interes administratora danych (Fundacja Nutricia z siedzibą w Warszawie) - jakim jest potrzeba zapewnienia najwyższej jakości treści prezentowanych przez Fundacja Nutricia poprzez ich dostosowanie do preferencji użytkowników oraz marketing usług Fundacja Nutricia i jej partnerów Google LLC Heureka Huge Idea Sp. z o.o. Freshmail Sp. z o.o. Berry Fish Limited Poczta Polska TNT .

W każdej chwili możesz skontaktować się z nami - biuro@fundacjanutricia.pl lub dowiedzieć się więcej o naszej Polityce Prywatności i Cookies.