O 1000 dni

Powrót

Czy podawać dziecku inne płyny niż woda, a jeśli tak to jakie?

 

Celem tego artykułu jest porównanie wody z innymi napojami oraz ich wpływu na zdrowie dziecka. Zarówno w przypadku dorosłych jak i dzieci codziennie zapotrzebowanie na wodę pokrywają nie tylko płyny, ale również pożywienie. Szczególnie warzywa i owoce są bogate w wodę. Specjaliści szacują, że pożywienie dostarcza nam około 20% potrzebnej wody, natomiast resztę uzupełniamy w postaci różnych napojów1. Jakie napoje są jednak wskazane? Co najlepiej dać do picia niemowlęciu?

Najpierw mleko matki

Sytuacja jest jasna w przypadku najmłodszych niemowląt – tych do 6 m.ż. Ze względu na ich szczególne potrzeby, u nich źródłem wody jest tylko mleko mamy (ewentualnie mieszanka mleczna, gdy karmienie piersią nie jest możliwe), nie ma potrzeby dodatkowego podawania wody nawet w upalne dni2. Gdy jednak zaczynasz rozszerzać dietę maluszka, wprowadzenie dodatkowych płynów jest niezbędnym krokiem. Naturalnym elementem diety jak najwcześniej powinna stać się dobrej jakości woda, gdyż to najprostszy sposób zbudowania zdrowego nawyku jej picia3. To właśnie woda powinna być pierwszym po mleku płynem podanym dziecku. Najlepiej  przyzwyczaić je do picia wody jak najwcześniej, zanim jeszcze pozna smak innych napojów. 1000 pierwszych dni życia to kluczowy moment kształtowania się nawyków żywieniowych, wtedy najłatwiej wykształcić u dziecka zwyczaj picia wody, który pozostanie z nim także w wieku dorosłym, z korzyścią dla jego zdrowia.

Soki dla niemowląt

Dla niemowląt niepodważalnie najlepsza jest woda. Wczesne dzieciństwo to niezwykły czas kształtowania się nawyków żywieniowych4, dlatego w przypadku niemowląt soki owocowe nie powinny być traktowane jako napój zastępujący wodę, nie służą też zaspokajaniu pragnienia5. W schemacie żywienia niemowląt uwzględniono sok 100%, bez dodatku cukru, w limitowanej ilości nieprzekraczającej 150 ml5. Preferowany jest sok z wyciskarki, przecierowy6. Nowe amerykańskie zalecenia są jednak dużo bardziej rygorystyczne. Według aktualnych rekomendacji Amerykańskiej Akademii Pediatrii, soki owocowe nie dają dzieciom poniżej 1. roku życia żadnych korzyści żywieniowych i dlatego nie powinny być uwzględniane w diecie niemowląt7.

Juice.png

Pomimo na pierwszy rzut oka pewnych różnic stanowiska towarzystw naukowych są zbieżne: to woda oraz świeże owoce (i warzywa) w postaci dostosowanej do wieku dziecka powinny być preferowane w żywieniu niemowląt i małych dzieci6. Soków nie powinno podawać się dzieciom zwłaszcza przed snem i w nocy.8 9

Dodatkowo nie tylko ilość, ale też częstość picia tego co słodkie może mieć niekorzystne skutki8. Jeżeli dziecko przez cały czas chodzi z butelką i popija z niej słodki płyn, kiedy tylko ma na to ochotę, może to negatywnie wpłynąć na stan zębów i prowadzić wręcz do tzw. próchnicy butelkowej. Po spożyciu produktów bogatych w cukier przez około 15 – 30 minut tworzą się kwasy w płytce nazębnej, dlatego zbyt częste ich spożywanie może powodować nieustającą demineralizację szkliwa10. Częste podawanie dzieciom słodkich płynów (także soków) jest czynnikiem ryzyka rozwoju próchnicy zębów11.

Napoje owocowe

W prawidłowej diecie niemowlęcia i małego dziecka nie ma miejsca na słodzone czy gazowane napoje9. Soki i słodzone napoje, słodycze oraz inne dosładzane sacharozą produkty dostarczają nadmiaru cukru, co przyczynia się do rozwoju próchnicy zębów, zaburzeń łaknienia i zaparć9. Wiele badań wskazuje też na związek pomiędzy spożyciem słodkich napojów a występowaniem otyłości12. Wśród chorób, których rozwojowi może sprzyjać spożycie słodzonych napojów najczęściej wymienia się także cukrzycę typu 2, chorobę refluksową a picie tych napojów może też nasilać dolegliwości w przypadku schorzeń układu pokarmowego oraz alergii pokarmowych13. Dlatego, aby zaspokoić pragnienie dziecka, warto podawać do picia wyłącznie wodę!

Herbatki dla niemowląt

Warto cały czas pamiętać o jednym: w żywieniu najmłodszej części populacji – niemowląt i dzieci, zaleca się wodę pitną dobrej jakości3. Herbata nie jest zakazana, jednak ważne by podawanie jej nie wpłynęło na nawyk picia wody i co ważniejsze: by nie zawierała dodatku cukru5. Według obecnych zaleceń ze względu na ryzyko próchnicy i kształtowania się nieprawidłowych preferencji żywieniowych należy w diecie niemowlęcia unikać cukru. Nie należy do pokarmów podawanych dziecku dodawać cukru i syropów owocowych na bazie cukru (także do wody i herbaty)14. Jeśli już w 1. roku życia przyzwyczaisz swoje dziecko do picia wody zamiast soków lub innych napojów zrobisz bardzo istotny krok dla zdrowia w przyszłości15.

Woda z glukozą

Wbrew obiegowej opinii nie istnieją rekomendacje odnośnie dopajania zdrowych niemowląt i dzieci glukozą3. Podawanie niesłodzonych pokarmów uzupełniających zaleca się nie tylko z powodu długofalowego wpływu na zdrowie dziecka, ale także kształcenia właściwych przyzwyczajeń i preferencji żywieniowych w późniejszym życiu16.

Napoje mleczne dla niemowlaka

Podstawa żywienia w pierwszym roku życia to karmienie piersią lub mlekiem modyfikowanym5. Zgodnie z aktualnym stanowiskiem ekspertów nie należy stosować mleka krowiego jako głównego napoju przed ukończeniem 12. m.ż., można ewentualnie zastosować małe ilości mleka krowiego do przygotowania pokarmów uzupełniających17. Ze względu na nieodpowiedni skład zdecydowanie nie należy natomiast stosować u niemowląt mleka koziego lub owczego. Między 9 a 12 m.ż. można podać ser, kefir, jogurt dla niemowlaka i tak jak wszystkie nowe produkty należy je wprowadzać stopniowo, obserwując reakcję dziecka i zaczynając od małych ilości5. Te mleczne pokarmy uzupełniające nie mają jednak na celu zaspokojenia pragnienia czy zastąpienia wody.

 

Zasada jest prosta: aby zaspokoić pragnienie dziecka podawaj mu do picia wyłącznie czystą wodę dobrej jakości, dzięki prawidłowemu żywieniu najlepiej wykorzystasz okno możliwości jakim jest 1000 pierwszych dni życia. Przyzwyczajanie dziecka już w 1. r.ż. do picia wody ma ogromne znaczenie w profilaktyce otyłości5 i jest inwestycją na przyszłość.

 

Zdrowe nawodnienie mamy i maluszka

buttonybutton_2.png

https://1000dni.pl/sites/default/files/inline/images/aa5184d1ac64884-button-kalkulator-wody.png

 

Przypisy Rozwiń
  • 1. Scientific Opinion on Dietary Reference Values for water, EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition, and Allergies, EFSA Journal 2010; 8(3):1459
  • 2. Poradnik karmienia piersią, Polskie Towarzystwo Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci (PTGHiŻDz), Warszawa, 2016
  • 3. a. b. c. Stanowisko Grupy Ekspertów w sprawie zaleceń dotyczących spożycia wody i innych napojów przez niemowlęta, dzieci i młodzież, Standardy Medyczne/Interna, 2010, T. 1, 7–15
  • 4. Mika M., Matuszczyk P., Kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych u niemowląt i małych dzieci, Standardy Medyczne Pediatria, 2017, T. 14, 733-738
  • 5. a. b. c. d. e. f. Szajewska H. i wsp., Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia PTGHiŻD. Pediatria, 2014, 11.3 321-338.
  • 6. a. b. Horvath A., Szajewska H., Burza w szklance soku – komentarz do wytycznych AAP, STANDARDY MEDYCZNE PEDIATRIA, 2017, T. 14, 754-755.
  • 7. Heyman MB, Abrams SA, Section on gastroenterology, hepatology and nutrition, Committee on Nutrition. Fruit juice in infants, children and adolescents: current recommendations. Pediatrics 2017;139:e20170967.
  • 8. a. b. Olczak-Kowalczyk D. i wsp. Stanowisko polskich ekspertów dotyczące zasad żywienia dzieci i młodzieży w aspekcie zapobiegania chorobie próchnicowej Nowa Stomatol 2015; 20(2): 81-91
  • 9. a. b. c. Poradnik żywienia dziecka w wieku od 1. do 3. roku życia, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa 2013.
  • 10. Herman P. Prawidłowa dieta i jej wpływ na jamę ustną, Journal of Clinical Healthcare 4/2016, 25-29
  • 11. Olczak-Kowalczyk D. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Stomatologii Dziecięcej (PTSD), Sekcji Stomatologii Dziecięcej Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego, Polskiego Oddziału Sojuszu dla Przyszłości Wolnej od Próchnicy (ACFF) i konsultanta krajowego w dziedzinie stomatologii dziecięcej dotyczące związku sposobu karmienia dziecka w 2. roku życia z próchnicą wczesnego dzieciństwa, Nowa Stomatol 2017; 22(1): 45-52
  • 12. Suliga E, Żywieniowe czynniki ryzyka otyłości dzieci i młodzieży, e-Wydawnictwo NCBKF, 2014:5-10
  • 13. Jarosz M, Rychlik E. Napoje słodzone gazowane i ich związek z powstawaniem chorób dietozależnych. Stand Med 2007, 4(1): 109-114.
  • 14. ESPGHAN Committee on Nutrition, Agostoni C, Braegger C, Decsi T i wsp. Breast-feeding: A commentary by the ESPGHAN Committee on Nutrition. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2009;49:112-125.
  • 15. Poradnik żywienia niemowląt, Medycyna Praktyczna, Kraków 2014
  • 16. Agostoni C, Decsi T, Fewtrell M I wsp.; ESPGHAN Committee on Nutrition. Complementary feeding: a commentary by the ESPGHAN Committee on Nutrition. JPediatr Gastroenterol Nutr 2008;46:99-110.
  • 17. Fewtrell M. i wsp., Complementary feeding, A position paper by the ESPGHAN committee on nutrition. J PEDIATR GASTR NUTR, 2017, 64.1 119-132

Czy znalazłeś odpowiedź na swoje pytanie?
Jeśli nie zadaj pytanie ekspertowi.

Przeczytaj również

Chcesz regularnie otrzymywać porady dopasowane do wieku Twojego maluszka? Zapisz się do naszego newslettera!
Chcesz regularnie otrzymywać
porady dopasowane do wieku
Twojego maluszka?
Zapisz się do naszego newslettera!
Zapisz się

Obowiązek informacyjny cookies:

W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie w ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies. Pliki cookies umożliwiają nam zbieranie anonimowych danych statystycznych w celu usprawnienia działania witryny, a po uzyskaniu Twojej zgody, umożliwiają nam dokonywanie pomiarów i analiz korzystania z witryny (analityczne pliki cookie), dostosowywanie witryny do Twoich zainteresowań (personalizujące pliki cookie) oraz przedstawianie odpowiednich dla Ciebie informacji oraz reklam (pliki cookie do targetowania), w tym w ramach newslettera, powiadomień webpush, usługi retargetingu a także w celu oceny niektórych informacji o Tobie w ramach zautomatyzowanego przetwarzania danych osobowych (w tym profilowanie).

Jeżeli chcesz zmodyfikować lub odwołać zgodę na zapisywanie plików cookies, możesz zrobić to w poniższej zakładce „Dostosuj ustawienia prywatności”, a także w ustawieniach przeglądarki.

W zakresie, w jakim pliki cookies będą zawierać Twoje dane osobowe, podstawą ich przetwarzania jest uzasadniony interes administratora danych (Fundacja Nutricia z siedzibą w Warszawie) - jakim jest potrzeba zapewnienia najwyższej jakości treści prezentowanych przez Fundacja Nutricia poprzez ich dostosowanie do preferencji użytkowników oraz marketing usług Fundacja Nutricia i jej partnerów Google LLC Heureka Huge Idea Sp. z o.o. Freshmail Sp. z o.o. Berry Fish Limited Poczta Polska TNT .

W każdej chwili możesz skontaktować się z nami - biuro@fundacjanutricia.pl lub dowiedzieć się więcej o naszej Polityce Prywatności i Cookies.