Powrót

Jak prawidłowo dbać o jamę ustną już u noworodka?

 

W społeczeństwie nadal panuje pogląd, że o mleczne zęby nie trzeba dbać, bo i tak wypadną. Podobnie sprawa przedstawia się z dbaniem o higienę jamy ustnej u niemowląt i noworodków1. Wielu rodziców zaskoczonych jest informacją, że pielęgnacja noworodka, a później pielęgnacja niemowląt, to także odpowiednia higiena jamy ustnej. Zaniedbania na tym polu niosą za sobą wiele negatywnych konsekwencji. 

Do najważniejszych eksperci zaliczają: brak nawyku mycia zębów w późniejszym wieku, utrudnione działanie w obrębie jamy ustnej (szczotkowanie, wizyta u dentysty) przez nieprzyzwyczajenie dziecka do tego typu czynności, próchnica, w tym groźna i bardzo szybko postępująca próchnica butelkowa, afty, pleśniawki czy grzybica1 2! Chcąc temu zapobiec należy od pierwszego dnia życia rozpocząć pielęgnację jamy ustnej u noworodka, a następnie te zabiegi kontynuować u niemowląt1.

Pielęgnacja jamy ustnej noworodka

Higiena jamy ustnej noworodka powinna rozpocząć się już pierwszego dnia życia, najlepiej już po pierwszym karmieniu2. Dbanie o higienę noworodka obejmuje przemywanie jamy ustnej dziecka gazą nasączoną przegotowaną, przestudzoną wodą, nawiniętą na wskazujący lub środkowy palec1. Jama ustna noworodka jest bardzo małym obszarem, w związku z powyższym przemywanie nie należy do łatwych zabiegów, ale wraz z kolejnymi próbami młodzi rodzice nabierają coraz większej wprawy1 2

Higiena jamy ustnej niemowlaka

Małe dziecko bardzo szybko rośnie i się rozwija dlatego po upływie kilku miesięcy zmieniają się także warunki w jamie ustnej, teraz już niemowlaka. Higiena jamy ustnej u niemowląt nadal obejmuje przemywanie bezzębnych wałów dziąsłowych, ale także około 5. miesiąca życia można wykonywać delikatny masaż dziąseł 1 3. Taki masaż pomoże przy trudnym dla dziecka procesie wyrzynania zębów. Ząbkowanie rozpoczyna się około szóstego miesiąca życia, jako pierwsze powinny wyrosnąć dolne zęby sieczne3. Wspomniany masaż dziąseł można wykonywać szczoteczką silikonową dla niemowląt, zakładaną na palec rodzica lub opiekuna,, bądź specjalną miękką szczoteczką do masażu dziąseł1. Taki masaż poprawia ukrwienie dziąseł, przyczynia się do prawidłowego rozwoju szczęk a także oczyszczania jamy ustnej z resztek pokarmowych1.

Wraz z pojawieniem się pierwszego zęba powinna pojawić się pierwsza szczoteczka do zębów oraz pasta dla niemowląt1. Prawidłowa higiena jamy ustnej powinna obejmować nie tylko mycie zębów i bezzębnych części dziąseł ale także czyszczenie języka1 4. Warto ten nawyk wyrabiać już u najmłodszych. Do czyszczenia języka eksperci zalecają używanie szczoteczki do języka lub specjalnych czyścików do języka 1 4.

Jamę ustną należy czyścić najlepiej po każdym posiłku, a już koniecznie przed spaniem1 4 5. W czasie snu zmienia się skład śliny, staje się ona, lepka, gęsta i nie oczyszcza ona już tak skutecznie zębów i jamy ustnej. Warto zwrócić uwagę, żeby dziecku nie podawać mleka (a zwłaszcza słodzonych napojów!) w trakcie zasypiania, ponieważ przyczynia się to do powstania i bardzo szybkiego rozwoju tzw. próchnicy butelkowej6.

Afty i pleśniawki u niemowlaka

Pleśniawki są zmorą najmłodszych dzieci, wyglądają jak resztki mleka, które przylgnęły do wewnętrznej strony policzków, do dziąseł lub podniebienia7 8Z tego powodu niekiedy dopiero pediatra zwraca na nie uwagę podczas badania kontrolnego7Pleśniawki pojawiają się także na języku w postaci białego nalotu. Próba ich starcia kończy się krwawieniem.

Afty to niewielkie, bardzo bolesne pęcherzyki, otoczone czerwoną obwódką 7 8. Afty pojawiają się częściej u starszych dzieci 7 8. Pleśniawkom i aftom u dzieci sprzyja zła higiena 1 7 8.

Pleśniawki – przyczyny

Przyczyny powstawania pleśniawek  to przede wszystkim  złe warunki higieniczne, antybiotykoterapia oraz zakażenie w czasie karmienia. Dziecko zaraża się drożdżakami przykładowo ssąc zainfekowaną pierś mamy lub oblizany przez rodzica czy niedokładnie umyty smoczek, niekiedy pojawiają się też na skutek leczenia antybiotykiem 8 wskutek obniżenia odporności. Choć infekcja nie jest niebezpieczna, sprawia dziecku ból i utrudnia jedzenie. Jednak niezauważona w porę, może się niebezpiecznie rozszerzyć i przyjąć postać białego nalotu na języku utrudniającego ssanie, a także rozprzestrzeniać się na gardło, krtań, tchawicę, oskrzela 7 8.

Co na pleśniawki u niemowlaka?

Leczenie pleśniawek jest proste, ale zdecydowanie warto udać się na konsultację do specjalisty – stomatologa. Matki, które karmią piersią powinny przed karmieniem przecierać lekiem przeciwgrzybicznym brodawkę piersi. Niezbędne jest też przemywanie brodawek ciepłą wodą zawsze przed i po karmieniu, a także pędzlowanie jamy ustnej dziecka lekiem zaleconym przez pediatrę lub stomatologa dziecięcego-pedodontę 7 8.

Eksperci podkreślają, że dbanie o higienę jamy ustnej od pierwszego dnia to nie tylko przyzwyczajanie dziecka do regularnych zabiegów higienicznych, ale także troska o cały organizm i brak stanów zapalnych w jamie ustnej, takich jak pleśniawki czy afty, które nieleczone rozprzestrzenić mogą się na odległe narządy młodego organizmu dziecka 1 9.

 

 

Przypisy Rozwiń
  • 1. a. b. c. d. e. f. g. h. i. j. k. l. m. n. Szczepańska J. i wsp., Zalecenia w zakresie higieny jamy ustnej dzieci i młodzieży w kolejnych grupach wiekowych, Polskie Towarzystwo Stomatologii Dziecięcej, 2014
  • 2. a. b. c. American Academy of Pediatric Dentistry 2014. Fast Facts
  • 3. a. b. Jak mądrze dbać o zdrowie jamy ustnej, Światowa Federacja Dentystyczna (FDI), 2016
  • 4. a. b. c. Kozłowska M. i wsp., Analiza nawyków i zachowań związanych higieną jamy ustnej, Journal of Education, Health and Sport. 2015, 5(9), 95-101
  • 5. Chłapowska J. Stomatologiczne problemy jamy ustnej dzieci i młodzieży, X Wojewódzka  Konferencja Szkół Promujących Zdrowie, 2014
  • 6. Stodolak A., Fuglewicz A.: Zapobieganie próchnicy zębów u dzieci i młodzieży oraz promocja zdrowia jamy ustnej – rola pracowników służby zdrowia; Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2014, Tom 20, 1: 76–81
  • 7. a. b. c. d. e. f. g. Krol DM. Dental caries, oral health and pediatricians. Curr Probl Pediatr Adolesc Health Care 2003; 33(8): 253–270
  • 8. a. b. c. d. e. f. g. Petkowicz B., Kandydoza jamy ustej, Gerontologia Polska; tom 14, nr 4, 160–164
  • 9. American Academy of Pediatric Dentistry 2014. Fast Facts

Czy znalazłeś odpowiedź na swoje pytanie?
Jeśli nie zadaj pytanie ekspertowi.

Chcesz regularnie otrzymywać porady dopasowane do wieku Twojego maluszka? Zapisz się do naszego newslettera!
Chcesz regularnie otrzymywać
porady dopasowane do wieku
Twojego maluszka?
Zapisz się do naszego newslettera!

Obowiązek informacyjny cookies:

W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie w ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies. Pliki cookies umożliwiają nam zbieranie anonimowych danych statystycznych w celu usprawnienia działania witryny, a po uzyskaniu Twojej zgody, umożliwiają nam dokonywanie pomiarów i analiz korzystania z witryny (analityczne pliki cookie), dostosowywanie witryny do Twoich zainteresowań (personalizujące pliki cookie) oraz przedstawianie odpowiednich dla Ciebie informacji oraz reklam (pliki cookie do targetowania), w tym w ramach newslettera, powiadomień webpush, usługi retargetingu a także w celu oceny niektórych informacji o Tobie w ramach zautomatyzowanego przetwarzania danych osobowych (w tym profilowanie).

Jeżeli chcesz zmodyfikować lub odwołać zgodę na zapisywanie plików cookies, możesz zrobić to w poniższej zakładce „Dostosuj ustawienia prywatności”, a także w ustawieniach przeglądarki.

W zakresie, w jakim pliki cookies będą zawierać Twoje dane osobowe, podstawą ich przetwarzania jest uzasadniony interes administratora danych (Fundacja Nutricia z siedzibą w Warszawie) - jakim jest potrzeba zapewnienia najwyższej jakości treści prezentowanych przez Fundacja Nutricia poprzez ich dostosowanie do preferencji użytkowników oraz marketing usług Fundacja Nutricia i jej partnerów Google LLC Heureka Huge Idea Sp. z o.o. Freshmail Sp. z o.o. Berry Fish Limited Poczta Polska TNT .

W każdej chwili możesz skontaktować się z nami - biuro@fundacjanutricia.pl lub dowiedzieć się więcej o naszej Polityce Prywatności i Cookies.