Powrót

Najczęstsze alergeny pokarmowe

 

W krajach rozwiniętych coraz częściej odnotowuje się nadwrażliwość na pokarmy. Nadwrażliwość na pokarm to niepożądana reakcja organizmu na składnik pokarmowy, który u osób zdrowych nie wywołuje takiej reakcji. Może być alergiczna, czyli taka, która angażuje układ immunologiczny lub niealergiczna, bazująca na mechanizmach nieimmunologicznych jak nietolerancja pokarmowa 1. Szacuje się, że na alergie pokarmową choruje do 8% dzieci, zwłaszcza w okresie niemowlęcym i wczesnoszkolnym. Za wystąpienie objawów tej choroby odpowiedzialne są alergeny pokarmowe 2.

Najczęstsze objawy alergii na pokarm

Objawy alergii pokarmowej u dzieci najczęściej pojawiają się dość szybko co ułatwia diagnostykę tej jednostki chorobowej. Pomimo, że mówi się o alergenach pokarmowych, to objawy nie dotyczą jedynie przewodu pokarmowego. Choroba ta może się objawiać się:

  • dolegliwościami układu pokarmowego, czyli  wymiotami, biegunką, wzdęciami, co niektórzy mogą zdiagnozować błędnie jako kolkę niemowlęcą. Odchodzi się od stwierdzenia, że kolki niemowlęce są czymś występującym naturalnie i objawem typowym dla dzieci w wieku niemowlęcym. Mogą być pierwszym objawem alergii na pokarm.
  • dolegliwościami skórnymi. Objawy skórne w alergii nie są charakterystyczne i mogą przyjmować wiele postaci. Do objawów skórnych można zaliczyć atopowe zapalenie skóry, wysypki alergiczne, pokrzywkę, obrzęk naczynioworuchowy, świąd, wypryski kontaktowe i inne postaci.
  • problemami układu oddechowego. Objawem alergii może być zarówno katar jak i kaszel (często nasilający się w nocy, napadowy i suchy)
  • zapaleniem spojówek, łzawieniem lub pieczeniem oczu 
  • w niektórych sytuacjach nawet zagrażającym życiu wstrząsu anafilaktycznego.

Należy pamiętać, że wszystkie objawy należy zawsze konsultować z lekarzem specjalistą.

Najczęstsze alergeny pokarmowe

 

  • Alergia na białka mleka krowiego – to najczęstsze alergeny u dzieci powodujące alergie pokarmowe. Do białek mleka krowiego zaliczamy kazeinę oraz białka serwatkowe. U dzieci z rozpoznaną alergią na białka mleka krowiego niekiedy występują reakcje krzyżowe z produktami mięsnymi jak wołowina i cielęcina, dlatego tak istotna jest dokładna diagnostyka przez lekarza. Te alergeny najczęściej uczulają dzieci, ale jednocześnie odnotowuje się znaczny odsetek „wyrastania” z alergii pokarmowych w tej grupie.
  • Alergia na jaja kurze – ten produkt jest drugim co do częstości występowania alergii pokarmowej u dzieci. Znaczna część maluchów toleruje lepiej jaja poddane gotowaniu lub pieczeniu niż w surowej postaci. Podobnie jak w przypadku alergii na białka mleka krowiego, tolerancję na alergeny jaja również  nabywa się u większości dzieci z wiekiem.
  • Alergia na ryby, mięczaki i skorupiaki – białka ryb i owoców morza są niezwykle silnymi alergenami i nawet śladowa ilość jest w stanie wywołać niebezpieczną reakcję organizmu tzn. reakcję anafilaktyczną. Alergie tego rodzaju występują częściej  u dorosłych niż u dzieci, jednak badania wykazują, a odsetek dzieci, u  którch udaje się nabyć tolerancję na te alergeny jest niewielki. Oznacza to, że ten rodzaj alergii u większości chorych pozostaje na całe życie.
  • Alergia na pszenicę – białka pszenicy najczęściej uczulają ze wszystkich zbóż. Ta alergia dotyczy w dużej mierze dzieci powyżej 3 roku życia jak również dorosłych.Tolerancję na białka pszenicy rozwija nawet 96% dzieci do 16 roku życia.
  • Alergia na soje – alergia na białka soi nie występuje często u zdrowych dzieci. U dzieci z alergią na białka mleka krowiego odnotowuje się większy odsetek uczulenia na soję, dlatego w żywieniu niemowląt nie powinno się stosować mieszanek sojowych.
  • Alergia na orzechy ziemne i inne orzechy – alergeny orzechów arachidowych, podobnie jak ryb i owoców morza, są niekiedy silnymi alergenami. Reakcje alergiczne występują zarówno u dorosłych jak i u dzieci, a wyrastanie z alergii jest również sporadyczne.3

Inne alergeny pokarmowe, które mogą uczulać dzieci to między innymi owoce cytrusowe, seler, marchew, jabłko, brzoskwinia i inne produkty.3 Badania wykazują, że uczulenie na cytrusy charakteryzuje znaczący odsetek u pacjentów z rozpoznaną alergią pokarmową. Alergeny cytrusów mogą być przyczyną zarówno alergii kontaktowej, wziewnej i pokarmowej. Alergeny te występują w produktach spożywczych, ale bardzo często również w produktach perfumowanych jak balsamy do ciała, wody toaletowe lub odświeżacze do powietrza, dlatego warto podkreślać znaczenie odpowiedniej diagnostyki u lekarzy specjalistów.4

Jak wyeliminować alergeny pokarmowe z diety dziecka?

Zbilansowane żywienie dzieci w okresie 1000 pierwszych dni jest kluczowe dla właściwego rozwoju dziecka i kształtowaniu preferencji żywieniowych. Eliminacja wielu produktów z diety dziecka może doprowadzić do niedoborów żywieniowych, zobacz jakie znaczenie ma mleko w diecie dziecka https://1000dni.pl/1-rok-zycia/rola-mleka-w-diecie-dziecka-po-1-roku-zycia. Po zdiagnozowaniu alergii należy zastosować dietę eliminacyjną zgodnie z zaleceniami lekarza. Dieta eliminacyjna polega na usunięciu alergenu z diety dziecka. W przypadku kobiet karmiących piersią, dietę eliminacyjną musi zastosować również mama. W przypadku cięższych alergii, nawet śladowa ilość alergenu może wywołać ciężkie objawy u dziecka i zaostrzyć jego stan zdrowia, dlatego oprócz zbilansowanego żywienia,należy ze szczególną uwagą czytać wszystkie etykiety produktów spożywczych, wyedukować członków rodziny oraz opiekunów 5. Kolejną przeszkodą dla rodzica dziecka z alergią pokarmową jest fakt, że alergeny mogą dostawać się nie tylko przez drogę pokarmową, ale także przez drogi oddechowe czy przez kontakt ze skórą. W ciężkich alergiach pokarmowych należy nie tylko stosować dietę eliminacyjną, ale także należy unikać kosmetyków z tymi alergenami, dokładnie wietrzyć pomieszczenia po spożywaniu produktów, na które dziecko jest uczulone oraz szczelnie przechowywać jedzenie dla swoich pociech.

Przypisy Rozwiń
  • 1. Kaczmarski
  • 2. Wasilewska E, Małgorzewicz S, Niepożądane alergiczne reakcje na pokarm a zdrowie i prokreacja kobiety, Alergia Astma Immunologia 2016, 21(3): 156-161
  • 3. a. b. Balińska-Miśkiewicz W, Diagnostyka molekularna alergii pokarmowej – czy wiemy więcej?, Postępy Hid Med. Dosw, 2014; 68: 754-767
  • 4. Karczewska J, Ukleja – Sokołowska N i wsp, Alergia na cytrusy, Alergia Astma Immunologia 20187, 23 (3): 215-220
  • 5. Ukleja- Sokołowska N, Bartuzi Z, Alergia pokarmowa – sytuacja społeczna i prawna, Alergia Astma Immunologia 2015, 20(20): 88-93

Czy znalazłeś odpowiedź na swoje pytanie?
Jeśli nie zadaj pytanie ekspertowi.

Chcesz regularnie otrzymywać porady dopasowane do wieku Twojego maluszka? Zapisz się do naszego newslettera!
Chcesz regularnie otrzymywać
porady dopasowane do wieku
Twojego maluszka?
Zapisz się do naszego newslettera!

Obowiązek informacyjny cookies:

W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie w ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies. Pliki cookies umożliwiają nam zbieranie anonimowych danych statystycznych w celu usprawnienia działania witryny, a po uzyskaniu Twojej zgody, umożliwiają nam dokonywanie pomiarów i analiz korzystania z witryny (analityczne pliki cookie), dostosowywanie witryny do Twoich zainteresowań (personalizujące pliki cookie) oraz przedstawianie odpowiednich dla Ciebie informacji oraz reklam (pliki cookie do targetowania), w tym w ramach newslettera, powiadomień webpush, usługi retargetingu a także w celu oceny niektórych informacji o Tobie w ramach zautomatyzowanego przetwarzania danych osobowych (w tym profilowanie).

Jeżeli chcesz zmodyfikować lub odwołać zgodę na zapisywanie plików cookies, możesz zrobić to w poniższej zakładce „Dostosuj ustawienia prywatności”, a także w ustawieniach przeglądarki.

W zakresie, w jakim pliki cookies będą zawierać Twoje dane osobowe, podstawą ich przetwarzania jest uzasadniony interes administratora danych (Fundacja Nutricia z siedzibą w Warszawie) - jakim jest potrzeba zapewnienia najwyższej jakości treści prezentowanych przez Fundacja Nutricia poprzez ich dostosowanie do preferencji użytkowników oraz marketing usług Fundacja Nutricia i jej partnerów Google LLC Heureka Huge Idea Sp. z o.o. Freshmail Sp. z o.o. Berry Fish Limited Poczta Polska TNT .

W każdej chwili możesz skontaktować się z nami - biuro@fundacjanutricia.pl lub dowiedzieć się więcej o naszej Polityce Prywatności i Cookies.