Powrót

gorący temat

Pokarmy uzupełniające – nie za wcześnie, ale też nie za późno

Rozszerzanie diety jest konieczne, wynika to z rosnącego zapotrzebowania na pewne składniki odżywcze, których samo mleko nie może już na ogół zaspokoić1. Podawanie posiłków uzupełniających jest bardzo ważnym etapem kształtowania się nawyków żywieniowych 2 i nie powinno się zaczynać ani zbyt wcześnie, ani zbyt późno. 

Właściwy moment

Zgodnie z zaleceniami ekspertów wprowadzanie produktów uzupełniających należy rozpocząć nie wcześniej niż po ukończeniu przez dziecko 17. tygodnia życia i nie później niż w 26. tygodniu życia dziecka[3]3. Celem do którego należy dążyć jest wyłączne karmienie piersią przez 6 pierwszych miesięcy życia dziecka4. Jednak ewentualne wprowadzanie niewielkich ilości innych pokarmów już od 5. miesiąca życia niemowlęcia nie stoi w sprzeczności z tą fundamentalną zasadą, na tym etapie nie chodzi bowiem o zastąpienie dotychczasowego karmienia piersią innym pokarmem a jedynie degustację nowych produktów, co ułatwia rozwój tolerancji nowego pokarmu 5. Także w tym czasie podstawą każdego posiłku w ciągu doby nadal pozostaje mleko mamy.

 

Ryzyko zbyt wczesnego wprowadzania pokarmów uzupełniających

Mleko matki zawiera wszystkie substancje odżywcze oraz dostarcza energii do prawidłowego wzrostu i rozwoju, zawiera też przy tym zawiera przeciwciała, które chronią dziecko przed infekcjami i biegunką6. Dlatego też towarzystwa naukowe oraz międzynarodowe grupy ekspertów zgodnie zalecają, aby niemowlęta były karmione wyłącznie pokarmem kobiecym przez pierwszych 6 miesięcy życia (minimum przez 4 miesiące)7
Nie należy zbyt wcześnie wprowadzać pokarmów uzupełniających  – gdy dziecko jeszcze ich nie potrzebuje. Mogą one bowiem spowodować, że maluch będzie wypijał mniej mleka matki, co z kolej wpłynie na zmniejszenie ilości wytwarzanego mleka, a przez to dziecko może otrzymywać mniej składników odżywczych, niż potrzebuje 6. Z mniejszą ilością mleka niemowlak otrzyma też mniej przeciwciał, co może zwiększyć ryzyko infekcji oraz biegunek. Dodatkowo zbyt wczesne rozszerzanie diety jest związane z ryzykiem alergii oraz nadwagi w późniejszym życiu 8.

Ryzyko zbyt późnego wprowadzania pokarmów uzupełniających

Gdy wprowadzanie stałych pokarmów rozpoczniemy za późno, niemowlę nie otrzyma dodatkowej porcji energii i substancji odżywczych, które zapełnią lukę. Może to negatywnie wpłynąć na prawidłowy wzrost i rozwój. Zwiększa się też ryzyko wystąpienia niedoborów składników odżywczych, a nawet niedożywienia. Krytycznym składnikiem jest żelazo, którego zapasy u niemowląt kończą się około 6. miesiąca a zapotrzebowanie na ten składnik w przeliczeniu na kilogram masy ciała jest najwyższe w ciągu całego życia8.

W przypadku jakichkolwiek wątpliwości związanych z wprowadzaniem pokarmów uzupełniających do diety dziecka warto skonsultować się z lekarzem.

Zobacz również: Dlaczego należy wprowadzać posiłki uzupełniające?

Pokarmy uzupełniające zaprojekowane dla niemowląt

Specjalnie z myślą o wyjątkowych potrzebach maluszków powstają dania gotowe dla niemowląt. Żywność dla niemowląt i małych dzieci ma tzw. oznaczenie wieku, czyli informacje zamieszczone przez producenta, od którego miesiąca można podać dany posiłek dziecku. Podczas zakupów szukajmy na opakowaniu oznaczenia „od 4 miesiąca”, „od 6 miesiąca”. Dania w poszczególnych kategoriach wiekowych skomponowane są przez ekspertów żywienia niemowląt adekwatnie do potrzeb ich rozwijającego się organizmu. Dzięki temu opiekunowie mogą być spokojni, że w diecie ich maleństwa nie zabraknie potrzebnych składników żywieniowych, jak również nie będzie ich więcej, niż potrzeba. Ich skład musi spełniać kryteria zawarte w odpowiednim Rozporządzeniu Ministra Zdrowia 9. Gotowe dania dla niemowląt spełniają rygorystyczne wymagania dotyczące bezpieczeństwa i są poddane obróbce termicznej. Dodatkowo taka żywność spełnia szczególne kryteria w zakresie norm na pozostałości środków ochrony roślin np. pestycydów, nawozów takich, jak azotany i azotyny oraz innych zanieczyszczeń, jak metale ciężkie, czy groźne dla zdrowia metabolity pleśni 10 11.

Przygotowanie pokarmów uzupełniających

Przygotowując samodzielnie pokarmy uzupełniające dla niemowlęcia pamiętajmy o 5 krokach do bezpieczniejszej żywności opracowanych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO).

  • Przed przystąpieniem do pracy w kuchni ręce oraz produkty należy dokładnie umyć.
  • Posiłki dla zachowania bezpieczeństwa powinny być poddane obróbce termicznej w temperaturze min 60°C przez co najmniej 30 minut.
  • Akcesoria kuchenne, blaty i przybory do jedzenia należy bardzo dokładnie umyć, bowiem ogólnie dostępne detergenty dezaktywują wirusa SARS-COV-2 oraz usuwają większość mikroorganizmów. Dla zwiększenia bezpieczeństwa można także rozważyć umycie opakowań produktów spożywczych.
  • Ugotowanych posiłków nie należy trzymać w temperaturze pokojowej dłużej, niż 2h. Bezpieczną temperaturą do przechowywania dań jest 5°C, która panuje w lodówce.
  • Dania dla niemowląt można zamrażać na okres nawet do kilku miesięcy 12

 

Żywienie niemowląt i małych dzieci

buttonybutton_2.png

Przypisy Rozwiń
  • 1. Szajewska H. i wsp., Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia PTGHiŻD. Pediatria, 2014, 11.3 321-338.
  • 2. Mika M., Matuszczyk P., Kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych u niemowląt i małych dzieci, Standardy Medyczne Pediatria, 2017, T. 14, 733-738
  • 3. Szajewska H. i wsp., Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia PTGHiŻD. Pediatria, 2014, 11.3 321-338.
  • 4. Szajewska H. i wsp., Karmienie piersią. Stanowisko PTGHiŻD. Standardy Medyczne Pediatria, 2016, 13.1 9-24.
  • 5. Poradnik żywienia niemowląt, Medycyna Praktyczna, Kraków 2014
  • 6. a. b. Poradnik karmienia piersią według zaleceń Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci, Wydawnictwo Lekarskie PZWL
  • 7. Szajewska H. i wsp., Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia PTGHiŻD. Pediatria, 2014, 11.3 321-338.
  • 8. a. b. Fewtrell M. i wsp., Complementary feeding, A position paper by the ESPGHAN committee on nutrition. J PEDIATR GASTR NUTR, 2017, 64.1 119-132
  • 9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 września 2010r. w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, Dziennik Ustaw nr 180
  • 10. Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. ustalające najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych
  • 11. ROZPORZĄDZENIE (WE) NR 396/2005 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 23 lutego 2005 r w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni, zmieniające dyrektywę Rady 91/414/EWG.
  • 12. GIS: Q&A dotyczące żywności i koronawirusa, https://gis.gov.pl/zywnosc-i-woda/qa-dotyczace-zywnosci-i-koronawirusa/

Czy znalazłeś odpowiedź na swoje pytanie?
Jeśli nie zadaj pytanie ekspertowi.

Chcesz regularnie otrzymywać porady dopasowane do wieku Twojego maluszka? Zapisz się do naszego newslettera!
Chcesz regularnie otrzymywać
porady dopasowane do wieku
Twojego maluszka?
Zapisz się do naszego newslettera!

Obowiązek informacyjny cookies:

W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie w ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies. Pliki cookies umożliwiają nam zbieranie anonimowych danych statystycznych w celu usprawnienia działania witryny, a po uzyskaniu Twojej zgody, umożliwiają nam dokonywanie pomiarów i analiz korzystania z witryny (analityczne pliki cookie), dostosowywanie witryny do Twoich zainteresowań (personalizujące pliki cookie) oraz przedstawianie odpowiednich dla Ciebie informacji oraz reklam (pliki cookie do targetowania), w tym w ramach newslettera, powiadomień webpush, usługi retargetingu a także w celu oceny niektórych informacji o Tobie w ramach zautomatyzowanego przetwarzania danych osobowych (w tym profilowanie).

Jeżeli chcesz zmodyfikować lub odwołać zgodę na zapisywanie plików cookies, możesz zrobić to w poniższej zakładce „Dostosuj ustawienia prywatności”, a także w ustawieniach przeglądarki.

W zakresie, w jakim pliki cookies będą zawierać Twoje dane osobowe, podstawą ich przetwarzania jest uzasadniony interes administratora danych (Fundacja Nutricia z siedzibą w Warszawie) - jakim jest potrzeba zapewnienia najwyższej jakości treści prezentowanych przez Fundacja Nutricia poprzez ich dostosowanie do preferencji użytkowników oraz marketing usług Fundacja Nutricia i jej partnerów Google LLC Heureka Huge Idea Sp. z o.o. Freshmail Sp. z o.o. Berry Fish Limited Poczta Polska TNT .

W każdej chwili możesz skontaktować się z nami - biuro@fundacjanutricia.pl lub dowiedzieć się więcej o naszej Polityce Prywatności i Cookies.