O 1000 dni

Powrót

Zboża – dlaczego są niezastąpione w diecie dziecka?

Odpowiednio zbilansowany jadłospis jest fundamentem prawidłowego rozwoju i zdrowia malucha. Istotnym elementem codziennego menu niemowlęcia, które oprócz mleka mamy poznaje już inne pokarmy, są produkty zbożowe – cenne źródło ważnych składników odżywczych, a także energii. Zobacz, co może zboże!

Nawyki żywieniowe i preferencje smakowe wykształcone w początkowym okresie życia mogą zaprocentować w dorosłości. To od decyzji żywieniowych rodziców, podejmowanych w kluczowym okresie 1000 pierwszych dni, zależy zdrowie dziecka – nie tylko teraz, ale również w przyszłości.Właśnie dlatego eksperci zalecają, aby w pierwszym półroczu życia dziecka karmić je wyłącznie piersią. Jeśli maluszek jest już na etapie rozszerzania diety i z chęcią zjada warzywa oraz owoce, kolejnym pokarmem, który na dłużej powinien zagościć w jego menu, są produkty zbożowe – kaszki oraz kleiki1. W drugim półroczu życia stają się one ważnym elementem codziennego, urozmaiconego jadłospisu, a ich konsystencja pomaga przejść dziecku od diety płynnej, opartej wyłącznie o mleko, do bardziej stałych produktów2.

Zbożowe ABC

Dzięki zawartości różnorodnych zbóż, takich jak pszenica, owies, proso, gryka, żyto, jęczmień, ryż i kukurydza, kaszki zbożowe przeznaczone dla najmłodszych stanowią wartościowe źródło energii – ważnej dla rozwijającego się mózgu, a także aktywności fizycznej3.

Ziarna zbóż to doskonałe źródło3:

  • węglowodanów – ważnych dla nauki i wzmożonej koncentracji, ponieważ dostarczają do mózgu dziecka niezbędną dla jego pracy glukozę;
  • błonnika pokarmowego, który korzystnie wpływa na funkcje układu pokarmowego maluszka, w tym prawidłowe trawienie. Ponadto wspiera proces oczyszczania organizmu z toksyn i metali ciężkich oraz stanowi pożywkę dla pożytecznych bakterii w jelitach;
  • witamin z grupy B, wpierających układ nerwowy;
  • wapnia, magnezu czy fosforu, biorących udział w budowie kości, odpowiadających za funkcje układu mięśniowego i prawidłowe reakcje na stres;
  • selenu i cynku, odpowiadających za prawidłowe funkcje układu odpornościowego, walkę z wolnymi rodnikami czy aktywację różnych enzymów w organizmie;
  • żelaza, biorącego udział w procesach krwiotwórczych i detoksykacji organizmu;
  • potasu, kontrolującego poziom wody w organizmie, ciśnienie krwi, budowę mięśni czy ogólną równowagę kwasowo-zasadową organizmu.

Dodatkowo kaszki mleczne, czyli z dodatkiem mleka modyfikowanego, są pełnowartościowym posiłkiem – dostarczają młodemu organizmowi odpowiednich ilości białka, tłuszczu, węglowodanów, a także składników mineralnych i witamin, m.in. z grupy B.

 

8 powodów, aby podawać dziecku zboża

Różnorodne zboża to ważny składnik jadłospisu na każdym etapie życia człowieka. Aby dorosły człowiek chętnie sięgał po wartościowe węglowodany, już w okresie dzieciństwa powinien poznawać i zaakceptować różnorodny smak zbóż, takich jak:

  • Ryż – jest zbożem lekkostrawnym i ma skuteczne zastosowanie przy biegunkach. Nie zawiera glutenu, dlatego świetnie sprawdza się w diecie alergików. Charakteryzuje się niską zawartością tłuszczu4.
  • Pszenica – ziarna pszenicy są dobrym źródłem skrobi3. Zawarta w pszenicy inulina przyczynia się do lepszej wchłanialności składników mineralnych potrzebnych do budowy kości5.
  • Jęczmień – wykazuje się właściwościami przeciwutleniającymi, jest dobrym źródłem błonnika pokarmowego, witamin z grupy B, wapnia, żelaza i białka. W porównaniu do pszenicy ziarna jęczmienia zawierają mniej skrobi6.
  • Kukurydza – niezastąpione zboże bezglutenowe7 o wszechstronnym zastosowaniu. Ziarna kukurydzy to źródło selenu – pierwiastka śladowego, który w organizmie człowieka najlepiej przyswaja się z produktów roślinnych3.
  • Owies – dzięki zawartości antyoksydantów w postaci związków fenolowych8 może nieść korzystny wpływ na odporność. Jest również źródłem fosforu, potasu i wapnia9, niezbędnych do prawidłowej budowy kośćca oraz błonnika rozpuszczalnego, poprawiającego pracę układu pokarmowego3.
  • Żyto – ziarna żyta są bogatym źródłem białek, witamin i błonnika pokarmowego3. Zawierają związki fenolowe i fitoestrogeny, które wykazują korzystne działanie przeciwutleniające10.
  • Gryka – ziarna gryki zawierają cenne składniki odżywcze, takie jak: białko, mangan, magnez, cynk, fosfor3. Gryka to również źródło rutyny11, która wykazuje się działaniem uszczelniającym dla naczyń krwionośnych.
  • Proso – czyli tzw. kasza jaglana to zboże wysokowęglowodanowe, ze względu na niską zawartość błonnika12 uznawana jest za produkt lekkostrawny. Charakteryzuje się też wyjątkowo wysoką wartością odżywczą. Kasza jaglana to źródło wielu składników mineralnych tj. fosforu, żelaza, cynku, manganu czy krzemu13.

Zboża zawierające gluten to pszenica (kasza manna, orkiszowa), jęczmień, żyto. Do zbóż bezglutenowych należą m.in. ryż, kukurydza, gryka, proso, amarantus, komosa ryżowa14. Owies również możemy zaliczyć do zbóż bezglutenowych, ale tylko w sytuacji wyboru produktów z produkcji kontrolowanej, gdzie nie ma możliwości zanieczyszczenia innymi zbożami15.

W jakiej formie podawać zboża?

Wybierając zboże dla dziecka, warto pamiętać o jego odpowiedniej jakości i bezpieczeństwie. Młody organizm w okresie 1000 pierwszych dni życia jest bowiem wyjątkowo wrażliwy na wypływ czynników zewnętrznych, w tym spożywanej żywności16. Ta przeznaczona dla dorosłych może zawierać pozostałości szkodliwych substancji w ilościach nieodpowiednich dla maluszka, w przypadku zbóż główne zagrożenie stanowią toksyny pleśniowe16. Zgodnie z prawem17 produkty dla niemowląt i małych dzieci musza spełniać dużo bardziej rygorystyczne normy jakości niż żywność ogólnego spożycia. Gwarancją dopasowania do potrzeb niemowlęcia są kaszki przeznaczone specjalnie dla najmłodszych ze wskazaniem wieku na opakowaniu – są w pełni bezpieczne dla dziecka, a ich konsystencja jest dopasowana do etapu rozwoju. Kupując żywność przeznaczoną dla niemowląt i małych dzieci rodzic ma pewność, że korzysta z produktów najwyższej jakości- naturalnych, mało przetworzonych, pochodzących z kontrolowanych upraw i hodowli18.

Przypisy Rozwiń
  • 1. Szajewska H. i wsp., Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia PTGHiŻD. Pediatria, 2014, 11.3 321-338.
  • 2. Stolarczyk A., Produkty zbożowe pod lupą dietetyka. Standardy Medyczne Pediatria, 2018, T. 15, 261-267
  • 3. a. b. c. d. e. f. g. Jarosz M., Normy żywienia dla populacji polskiej, IŻŻ, Warszawa, 2017
  • 4. Zdrojewicz Z., Jagodziński A., Kowalik M., Ryż to zdrowie – prawda czy mit?, Medycyna Rodzinna, 2017, 20 (1), 53-59
  • 5. Kulczyński B., Gramza-Michałowska A., Właściwości prozdrowotne fruktanów typu inuliny. Medycyna Rodzinna, 2016, 2, 86-90
  • 6. Kawka A., Współczesne trendy w produkcji piekarskiej – wykorzystanie owsa i jęczmienia jako zbóż niechlebowych. Żywność: Nauka-Technologia-Jakość, 2010, 3 (70), 25-43
  • 7. Stępień M., Bogdański B., Nadwrażliwość na gluten — fakty i kontrowersje.  Forum Zaburzeń Metabolicznych 2013, tom 4, nr 4, 183–191
  • 8. Harasym J., Olędzki R., Pietkiewicz J., Substancje o działaniu przeciwutleniającym obecne w ziarnach owsa (Avena Sativa L.), Engineering Sciences & Technologies/Nauki Inżynierskie i Technologie, 2011, 3, 71-89
  • 9. Gąsiorowska B. i wsp., Zawartość fosforu, potasu i wapnia w ziarnie wybranych odmian owsa siewnego. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2011, Tom 17, Nr 1, 017-022.
  • 10. Jasińska I., Kołodziejczyk P., Michniewicz, J., Ziarno żyta jako potencjalne źródło składników prozdrowotnych w diecie. Żywność: Nauka-Technologia-Jakość, 2006, 13 (2 (47), Supl.), 85-92
  • 11. Stempińska, K. i wsp., Wpływ obróbki termicznej na skład chemiczny i właściwości przeciwutleniające ziarniaków gryki, Żywność: Nauka-Technologia-Jakość, 2007, 14.5, 66-76.
  • 12. Kunachowicz H., Nadolna I., Przygoda B., Iwanow K, Tabele składu i wartości odżywczych żywności, PZWL, 2005
  • 13. Czerwińska D., Charakterystyka żywieniowa kasz, cz. II: Wartość odżywcza i zdrowotna kaszy jaglanej, „Przegląd Zbożowo-Młynarski” 2009, nr 11, str. 12–13.
  • 14. Przetaczek-Rożnowska, I., Bubis, E., Zboża bezglutenowe alternatywą dla osób chorych na celiakię. Kosmos, 2016, 1, 65, 127-140.
  • 15. Harasym, J., 2011. Obecny status owsa w diecie bezglutenowej. Engineering Sciences & Technologies/Nauki Inzynierskie i Technologie, 3, 57-70.
  • 16. a. b. Socha P. i wsp., Raport Bezpieczeństwo żywności a potrzeby żywieniowe niemowląt i małych dzieci, Warszawa 2015
  • 17. Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała oraz uchylające dyrektywę Rady 92/52/WE, dyrektywy Komisji 96/8/WE, 1999/21/WE, 2006/125/WE i 2006/141/WE, dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/39/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 41/2009 i (WE) nr 953/2009.
  • 18. Poradnik żywienia niemowląt, Medycyna Praktyczna, Kraków 2014

Czy znalazłeś odpowiedź na swoje pytanie?
Jeśli nie zadaj pytanie ekspertowi.

Przeczytaj również

Chcesz regularnie otrzymywać porady dopasowane do wieku Twojego maluszka? Zapisz się do naszego newslettera!
Chcesz regularnie otrzymywać
porady dopasowane do wieku
Twojego maluszka?
Zapisz się do naszego newslettera!
Zapisz się

Obowiązek informacyjny cookies:

W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie w ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies. Pliki cookies umożliwiają nam zbieranie anonimowych danych statystycznych w celu usprawnienia działania witryny, a po uzyskaniu Twojej zgody, umożliwiają nam dokonywanie pomiarów i analiz korzystania z witryny (analityczne pliki cookie), dostosowywanie witryny do Twoich zainteresowań (personalizujące pliki cookie) oraz przedstawianie odpowiednich dla Ciebie informacji oraz reklam (pliki cookie do targetowania), w tym w ramach newslettera, powiadomień webpush, usługi retargetingu a także w celu oceny niektórych informacji o Tobie w ramach zautomatyzowanego przetwarzania danych osobowych (w tym profilowanie).

Jeżeli chcesz zmodyfikować lub odwołać zgodę na zapisywanie plików cookies, możesz zrobić to w poniższej zakładce „Dostosuj ustawienia prywatności”, a także w ustawieniach przeglądarki.

W zakresie, w jakim pliki cookies będą zawierać Twoje dane osobowe, podstawą ich przetwarzania jest uzasadniony interes administratora danych (Fundacja Nutricia z siedzibą w Warszawie) - jakim jest potrzeba zapewnienia najwyższej jakości treści prezentowanych przez Fundacja Nutricia poprzez ich dostosowanie do preferencji użytkowników oraz marketing usług Fundacja Nutricia i jej partnerów Google LLC Heureka Huge Idea Sp. z o.o. Freshmail Sp. z o.o. Berry Fish Limited Poczta Polska TNT .

W każdej chwili możesz skontaktować się z nami - biuro@fundacjanutricia.pl lub dowiedzieć się więcej o naszej Polityce Prywatności i Cookies.